Học hành nhiều quá không có thời gian để yêu thương nhau !
Nhiều hệ lụy về mặt tâm lý
Nguyên nhân từ đâu ?
Làm sao để ngăn chặn ?
“Làm sao để kiểm soát được cảm xúc khi đó với bạn gái của mình?”, “Lỡ như em có bầu nhưng không muốn nói cho ba mẹ biết thì em phải làm sao?”…
Rất nhiều câu hỏi về vấn đề tình yêu, tình dục được các bạn học sinh cấp 3 đặt ra trong chuyên đề “Tình yêu tuổi học trò” được tổ chức vào ngày 13/5.
Giúp nhau tạo ra những cảm xúc tích cực
Tuổi học trò với những rung động đầu đời về tình yêu luôn là những cảm xúc dễ thương, trong sáng. Nhưng cùng với những rung cảm đó, làm sao để duy trì những cảm xúc tích cực cho nhau, không “vượt rào”, đi quá giới hạn cho phép là điều mà rất nhiều các bạn học sinh quan tâm.
“Làm sao để kiểm soát được cảm xúc khi đó với bạn gái của mình?” - một bạn hỏi.
Theo TS Xã hội học - ThS Tâm lý trị liệu Phạm Thị Thúy, để kiềm chế những cảm xúc của mình thì những nguyên tắc về giá trị đạo đức, quan niệm sống của mỗi bạn trẻ là quan trọng nhất. “Bản năng tình dục của con người là cực kỳ mạnh. Nếu không có bản lĩnh thì rất dễ bị hoàn cảnh xô đẩy”- TS xã hội học - ThS tâm lí trị liệu Phạm Thị Thúy nói thêm.
Cô kể về những câu chuyện mà mình từng tư vấn: “Có cô bạn gái mới yêu cậu bạn trai chỉ có vài tháng, rủ bạn trai về nhà chơi và cho bạn vào phòng riêng của mình. Bạn trai ngỏ ý muốn quan hệ thì bạn gái không đồng ý nhưng bạn trai vì đã không kiềm chế được nên đã ép bạn gái của mình. Cô bạn gái cảm nhận rằng người bạn trai chỉ yêu bản thân cậu ấy chứ không tôn trọng cô và cảm thấy như rơi vào vực thẳm...
Rồi có trường hợp có cô bạn đi sinh nhật với bạn bè và có uống một vài ly bia. Cô thấy chóng mặt nên nhờ bạn trai mình đưa về nhà. Không ngờ rằng bạn trai không đưa cô về nhà mà lại chở cô vào nhà nghỉ rồi làm chuyện đó”.
Nhấn để phóng to ảnh
Tình yêu tuổi học trò có thể giúp cả hai tạo ra những cảm xúc tích cực trong học tập, công việc và sinh hoạt hằng ngày. Ảnh minh họa: Internet
“Cả hai trường hợp trên, đều là do cảm xúc nhất thời của các bạn trẻ trong tình yêu nhưng các bạn nam cần biết rằng mình phải có bản lĩnh để khước từ những cảm xúc nhất thời đó, để bảo vệ bạn gái và bảo vệ cả chính mình. Phải kiểm soát được lý trí của mình để không sa vào những trường hợp như vậy”, TS xã hội học - ThS tâm lý trị liệu Phạm Thị Thúy nói thêm.
Dẫn chứng từ câu chuyện của con trai mình, học tiếng Trung Quốc vì cảm mến một bạn gái người Trung Quốc, ThS Vũ Cẩm Vân cho rằng tình yêu tuổi học trò có nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau, những xúc cảm, rung động đầu đời về giới tính giữa nam và nữ khiến các bạn luôn muốn dành nhiều thời gian cho nhau, muốn sở hữu nhau quá mức và sau đó vô tình đánh mất chính bản thân mình.
Theo ThS Vân, thay vì chỉ nghĩ về tình dục thì các bạn có thể tạo cho nhau những cảm hứng trong học tập, trong công việc hay cả trong những sinh hoạt đời thường để cùng nhau tiến bộ và xây dựng một tình yêu trong sáng, bền vững.
Cần thời gian để biết mình có đang yêu thật lòng hay không
Các bạn trẻ thường vội vàng cho rằng một ánh nhìn hay sự quan tâm nhất thời của đối phương là tình yêu nhưng tình yêu cần nhiều thời gian hơn nữa, nhiều thử thách hơn nữa để khẳng định.
Đó không phải là việc chiều chuộng đối phương, bạn thích làm gì, muốn làm gì thì mình chiều theo, hay công khai yêu nhau một cách lố lăng trên các trang mạng, ôm hôn nhau ngay trong sân trường… Khi cả hai dành cho nhau sự quan tâm, yêu thương chân thành thì tình yêu đó mới lâu bền.
Nhấn để phóng to ảnh
Cần thời gian để tình yêu được khẳng định bằng sự quan tâm, lắng nghe, chia sẻ với nhau về hững khó khăn trong cuộc sống. Đó mới là một tình yêu bền vững. Ảnh minh họa: Internet
TS Xã hội học -ThS Tâm lý trị liệu Phạm Thị Thúy kể rằng những trường hợp mà cô từng gặp phải trong quá trình tư vấn luôn khiến ba mẹ đau đầu vì cái lý của con trẻ khi yêu.
“Có một người mẹ tìm đến để tâm sự rằng chị có cô con gái đang trong độ tuổi biết yêu. Chị không cấm con gái yêu nhưng có một điều khiến chị phiền lòng là từ ngày bạn biết yêu, ngày nào bạn cũng qua nhà cậu ấy để làm hết việc này đến việc kia, chăm sóc cho bạn trai như một người vợ đảm đang.
Người mẹ thấy vậy khuyên rằng không nên làm như thế vì sẽ làm hư bạn trai và cả bản thân mình nhưng bạn gái không nghe và khăng khăng bảo đó là tình yêu của bạn, bạn có quyền quyết định. Người mẹ định nói với bạn trai của con gái về việc đó nhưng chưa kịp nói ra thì mẹ của bạn trai đó đã kêu bạn gái đến nhà và nói thẳng rằng không nên sang nhà để làm việc như vậy nữa.
Bạn gái đó cảm thấy bị tổn thương và về nhà khóc lóc, trách mẹ mình vì cứ tưởng mẹ sang nhà bạn trai để nói”.
“Các bạn phải có sự lựa chọn cho riêng mình. Các bạn sẽ yêu như thế nào, quan hệ tình yêu đó nó đi về đâu, các bạn có bước qua ranh giới giữa tình yêu và tình dục hay không?
Tất nhiên, tình dục là sự thăng hoa của tình yêu nhưng nó phải đủ chín, đủ yêu nhau về cảm xúc, đủ yêu nhau về trí tuệ, đủ điều kiện tôn trọng lẫn nhau, đủ điều kiện để nếu cưới nhau về, sinh con mình có nuôi được không, có đủ trách nhiệm chưa? Lúc đấy thì tình dục là điều tuyệt vời.
Nếu tình dục quá sớm thì sẽ có rất nhiều nguy cơ, sự tổn thương xảy ra ngoài ý muốn mà chúng ta không lường trước được”, TS xã hội học - ThS tâm lí trị liệu Phạm Thị Thúy phân tích.
Theo Thanh Tuyền
Pháp luật TPHCM
Hổng kiến thức về tài chính trong giáo dục phổ thông
Cách ứng xử của cha mẹ là bài học gần gũi nhất
Cẩm nang phương pháp sư phạm : những phương pháp và kỹ năng sư phạm hiện đại, hiệu quả từ các chuyên gia Đức và Việt Nam / Cố vấn, GS. TS. Đinh Văn Tiến, Ulrich Lipp ; tác giả, Ths. Nguyễn Thị Minh Phượng, Ths. Phạm Thị Thúy ; hiệu đính, GS. TS. Đinh Văn Tiến.
https://lccn.loc.gov/2012327892
(BDO) Ngày 10-9, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức Hội nghị Báo cáo viên, tuyên truyền viên Đề án “Tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ giai đoạn 2018 – 2027” cho các chủ tịch, phó chủ tịch Hội Phụ nữ, cán bộ chuyên trách của các huyện, thị, thành phố.

Tiến sĩ Phạm Thị Thúy, Giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia trình bày các nội dung tuyên truyền tại hội nghị
Nội dung tuyên truyền gồm: hướng dẫn kỹ năng làm cha mẹ trong thời đại mới, tư vấn cách dạy con; tuyên truyền Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật An toàn vệ sinh thực phẩm; hướng dẫn cán bộ, hội viên sản xuất, chọn mua, chế biến, bảo quản, sử dụng thực phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng.
Hội nghị nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng tuyên truyền cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên và kỹ năng tham gia giải quyết có hiệu quả một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ, chia sẻ kinh nghiệm, cách làm hay, thiết thực cho chị em phụ nữ.
THANH LÊ
Các khóa tập huấn cho giảng viên, giáo viên các cấp Thúy từng làm:
- Phương pháp sư phạm tích cực: từ 2-5 ngày (có ct gửi kèm theo, sách giáo trình Cẩm nang Phương pháp sư phạm)
- PP kỷ luật tích cực (theo tài liệu của Save the children cung cấp tấp huấn cho gv)
- Phòng tránh xâm hại và bạo lực học đường cho hs (đã tập huấn tại An Giang, Bình Dương cho hơn 1000 gv)
- Giáo dục giới tính, tình bạn, tình yêu cho học sinh
- Đạo đức nhà giáo
- Kỹ năng giao tiếp, văn hóa ứng xử dành cho GV
- Kỹ năng thuyết trình/ Kỹ năng truyền cảm hứng
- Kỹ năng chuyển hóa cảm xúc, tạo cảm xúc tích cực trong lớp học
- Kỹ năng xử lý tình huống sư phạm
- Sống hạnh phúc/ An - lớp dành riêng cho GV
Các chuyên đề Thúy đã và đang chia sẻ cùng phụ huynh có con dưới 6 tuổi:
- Thai giáo- phương pháp khoa học dạy con từ trong bụng mẹ (có sách Thúy chủ biên)
- Thai giáo và dạy con sau sinh
- Dạy con từ 0-6 tuổi
- Dạy con thời hiện đại
- Kỹ năng làm cha mẹ/ nghề làm cha mẹ (có bộ sách Nghề làm cha mẹ - phúc nuôi dạy con Thúy cùng các tác giả soạn )
- Cùng con hạnh phúc
- Kỹ năng giao tiếp với con
- Nghe sao cho con muốn nói - nói sao cho con muốn nghe
- Làm bạn với con
- Quản lý cảm xúc nóng giận khi dạy con
- Giúp con quản lý cơn giận (ăn vạ...)
- Cha mẹ làm gì khi con bướng bỉnh?
- Dạy con tự lập
- Chuẩn bị cho con vào lớp 1
- Dạy con tính trách nhiệm
- Giúp con tự tin
- Dạy con về tiền
- Kỷ luật tích cực (Phạt con sao cho đúng)
- Dạy con tự bảo vệ bản thân (phòng tránh xâm hại và các tai nạn, nguy hiểm...) (có sách Kỹ năng phòng vệ dành cho học sinh)
- Yêu mình hay yêu con
- Hiểu tâm lý của trẻ qua các giai đoạn để phát triển tối ưu
- Giáo dục giới tính cho con giai đoạn dưới 6 tuổi
Đơn vị, tổ chức, trường nào cần Thúy luôn sẵn sàng chia sẻ!
Khoa học nghiên cứu về hạnh phúc tại Việt Nam đến nay hầu như còn bỏ trống. PGS. TS Lê Ngọc Văn (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) bày tỏ tham vọng xây dựng môn khoa học có tên "Hạnh phúc" đưa vào các trường đại học, học viện ở Việt Nam.
Vấn đề được PGS. TS Lê Ngọc Văn nhấn mạnh tại buổi ra mắt cuốn sách khoa học "Hạnh phúc của người Việt Nam: Khái niệm, cách tiếp cận & chỉ số đánh giá" diễn ta tại TPHCM ngày 24/8.
PGS.TS Lê Ngọc Văn
TS. Lê Ngọc Văn cho hay, hiện nay rất nhiều trường đại học trên thế giới quan tâm đến môn học Hạnh phúc. Như ở Harvard năm học vừa rồi có đến 900 sinh viên chọn học môn Hạnh phúc. Ở Ấn Độ, riêng ở thủ đô New Delhi, năm học vừa rồi đã yêu cầu 20.000 giáo viên của 1.000 trường tập trung học môn hạnh phúc để giảng dạy lại cho học sinh phổ thông.
Hay như tin ông Văn mới nắm được qua tổ chức quốc tế ở Việt Nam, tại Trường ĐH Canada, tất cả các khoa đều phải có Giám đốc Hạnh phúc với lý do, học sinh đến trường không nhất thiết cứ phải căn cứ vào điểm số. Học sinh phải được thoải mái thì trí tuệ, sáng tạo tăng lên; học sinh hạnh phúc thì bạo lực học đường giảm đi.
Một điều rõ ràng, muốn học sinh hạnh phúc, cô giáo phải hạnh phúc. Tác giả Lê Ngọc Văn nhấn mạnh, đưa môn này vào giảng dạy ở các trường ĐH thì lợi ích xã hội vô cùng lớn.
Ông ham muốn, các các trường ĐH, học viện ở Việt Nam sẽ học môn học này. Về mặt nghiên cứu, chủ đề hạnh phúc cực kỳ sôi động, nóng bỏng, đồ sộ với rất nhiều đề tài... Gần như tất cả mọi vấn đề đều có thể gắn vào hạnh phúc để nghiên cứu.
Nếu chưa thể đưa vào như một môn khoa học chính thức, theo TS Lê Ngọc Văn, có thể đưa vào theo chuyên đề ở trường ĐH, học viện để sinh viên, học viên tự chọn.
TS. Phạm Thị Thúy (Học viện Hành chính Quốc gia TPHCM) cho rằng tham vọng đưa môn học hạnh phúc vào trường ĐH, học viện ở Việt Nam là hoàn toàn có cơ sở. Bộ GD-ĐT đã phát động trường học hạnh phúc, mỗi ngày đến trường là một niềm vui. Hạnh phúc của học sinh khi đến trường bắt nguồn từ hạnh phúc của giáo viên.
Nhiều chuyên gia, diễn giả đồng tình với việc đưa môn khoa học "Hạnh phúc" vào trường ĐH
3 năm gần đây, TS Phạm Thị Thúy cùng nhóm cộng sự đã tổ chức khóa học An cho giáo viên, khóa gần nhất là đợt hè vừa rồi tại Đà Lạt. Hiệu trưởng nhiều trường học thấy được giá trị này đã mời bà đến nói chuyện về chuyên đề hạnh phúc cho giáo viên.
Bà Phạm Thị Thúy nêu ý kiến, nếu ngành Giáo dục không kịp thời vào cuộc thì sẽ đi rất chậm, rất xa. Hiện các doanh nghiệp tư nhân, các tập đoàn nước ngoài ở Việt Nam họ rất quan tâm đến vấn đề này.
Họ mời các chuyên gia về nói chuyện, chia sẻ về hạnh phúc cho nhân sự rất nhiều. Họ muốn nhân viên hạnh phúc, chuyển hóa cảm xúc nóng giận, để bình an hơn... Qua đó, xây dựng môi trường làm việc tích cực cực, tăng năng suất lao động.
Hoài Nam
Anh Đặng Huy Thông, một hướng dẫn viên du lịch quốc tế, chia sẻ rất nhiều du khách nước ngoài thích tham quan miền Tây. Họ nói với anh: “Tôi thích nơi này vì người dân sống hạnh phúc quá. Họ có thể mời cơm bất cứ ai mà không cần thân quen. Đi chợ mua bán, bị cự nự họ vẫn cười vui được”. Anh Huy Thông nhận ra rằng tính cách cởi mở, lối sống hạnh phúc của người dân chính là “tài sản quốc gia”. Anh đặt câu hỏi: Các chuyên gia có giải pháp nào để có thể làm người Việt sống hạnh phúc hơn?
Câu hỏi của anh khiến nhiều người dự khán thích thú trong buổi ra mắt sách Hạnh phúc của người Việt Nam của PGS-TS xã hội học Lê Ngọc Văn.
Người Việt dễ hài lòng
Theo kết quả khảo sát trên 2.000 người thuộc các địa phương, dân tộc, tôn giáo, nghề nghiệp khác nhau trên cả nước, TS Lê Ngọc Văn nhận thấy rằng có đến gần 82% người dân cảm thấy hài lòng về cuộc sống đang có ở các mức độ rất hài lòng, hài lòng và tương đối hài lòng.
Để cảm thấy hạnh phúc, đa số người dân Việt chỉ cần đáp ứng được các nhu cầu như thu nhập ổn định, gia đình hòa thuận và có sức khỏe tốt là đủ để cảm thấy hạnh phúc. Các vấn đề khác như sự thân thiện của chính quyền, xã hội tự do dân chủ, sự phát triển văn hóa, sự tự chủ, tự quyết của bản thân đều xếp sau khá xa các nhu cầu vừa kể trên.
TS Lê Ngọc Văn trả lời anh Huy Thông: “Đúng như bạn nhận xét, người Việt có sẵn gen hạnh phúc. Họ dễ hài lòng về các nhu cầu cơ bản cá nhân”.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng gần một nửa số dân cho biết họ vẫn chưa hài lòng về yếu tố tiền bạc. Tiền bạc dường như là yếu tố quan trọng nhất quyết định sự hạnh phúc của người Việt.

PGS-TS Lê Ngọc Văn cùng độc giả tại buổi ra mắt cuốn sách của ông. Ảnh: H.MINH
Không phải giàu có mới có thể hạnh phúc
Theo TS Văn, nỗi lo lắng về tiền bạc khiến người dân Việt dễ hạnh phúc khi đời sống nâng lên nhưng cũng sẽ cảm thấy bất hạnh nếu đời sống bị sa sút. Đây cũng có thể là nguyên nhân của nhiều tệ nạn xã hội như tham nhũng, hối lộ, buôn lậu, mại dâm, trộm cắp...
Bà Phạm Phương Thảo, cựu chủ tịch HĐND TP.HCM, chia sẻ người dân ở một số quốc gia như Bhutan hoặc Myanmar có thái độ sống hạnh phúc đáng ngưỡng mộ dù các quốc gia này còn nghèo khó.
Bà cho biết trước đây nhiều cơ quan ở TP.HCM có những chỉ dẫn mang tính mệnh lệnh, ví dụ như “Xuống xe, tắt máy, xuất trình giấy tờ”. Sau đó họ đã đổi thành những chỉ dẫn thân thiện: “Vui lòng tắt máy xe, vui lòng liên hệ tại trực ban”. Sự thay đổi cách thức giao tiếp đó khiến người dân hài lòng hơn. Sự tử tế, thân thiện đều có thể khiến mọi người xung quanh gia tăng hạnh phúc.
| Cuốn sách Hạnh phúc của người Việt Nam là thành quả của một công trình nghiên cứu khoa học trong năm năm của PGS-TS xã hội học Lê Ngọc Văn, đã được Hội đồng nghiệm thu Quốc gia đánh giá ở mức cao nhất: Xuất sắc. |
Hạnh phúc khiến con người sống tử tế hơn
TS xã hội học Phạm Thị Thúy cho biết bà đã mở nhiều khóa học cho các giáo viên, giúp họ có được suy nghĩ tích cực, lạc quan và cân bằng. Theo TS Thúy, một giáo viên vui vẻ, hạnh phúc sẽ giúp các học trò của mình vui vẻ, hạnh phúc. Các mối quan hệ xung quanh đều trở nên tích cực hơn.
Một số doanh nghiệp cũng đã mời bà tập huấn các khóa “Học hạnh phúc” cho nhân viên. Họ nhận ra rằng khi nhân viên họ hạnh phúc, họ làm việc sáng tạo và hiệu quả hơn, mọi người đối xử với nhau tốt đẹp hơn ngay cả khi có bất đồng.
TS Văn cho biết ông đã từng đi thăm một khách sạn năm sao ở Hà Lan xây dựng trên nền của một nhà tù. Tỉ lệ tội phạm của Hà Lan thấp đến mức các nhà tù bị “ế”, phải cho nước ngoài thuê hoặc chuyển sang làm công trình khác. Một trong các kinh nghiệm của họ là xây dựng xã hội mà người dân cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc. TS Văn nói: “Người sống hạnh phúc thì sẽ giảm bạo lực đi, sống tử tế và lành mạnh hơn. Môn học hạnh phúc thật sự là một môn khoa học mang rất nhiều lợi ích cho cá nhân người học, cho xã hội và cho quốc gia”.
TS Văn cho biết nhiều trường đại học trên thế giới đã đưa môn học này vào dạy cho các sinh viên. Nhiều trường học quốc tế, một số tập đoàn có chức danh “giám đốc hạnh phúc” để giúp nhân viên có năng lực sống hạnh phúc.
|
Mong muốn sẽ có môn học hạnh phúc trong nhà trường Môn học hạnh phúc chưa có mã ngành riêng để đào tạo nên trong trường đại học, tôi dạy cho các em sinh viên dưới hình thức là những chuyên đề. Tôi có tham vọng là môn học này sẽ được đưa vào các trường đại học, trường phổ thông để dạy cho các em. Con người cần giao tiếp được với nội tâm của mình, vượt qua những giai đoạn khó khăn, sống hạnh phúc, tử tế. PGS-TS LÊ NGỌC VĂN |
TTO - Đó là nhận định của TS PHẠM THỊ THÚY - giảng viên Học viện Hành chính quốc gia, chuyên viên tham vấn tâm lý Nhà văn hóa Phụ nữ TP.HCM - sau gần 20 năm lắng nghe chuyện từ các bậc cha mẹ trong cách dạy con.
TS Thúy nói: "Tôi theo nghề tham vấn tâm lý và giảng dạy nên thường được gặp và nghe nhiều tâm tư, vướng mắc của các bậc cha mẹ trong việc nuôi dạy con".
“Thương con đúng cách là dạy con dựa trên sự hiểu biết về tâm sinh lý của trẻ, đáp ứng nhu cầu của trẻ trên quyền lợi lâu dài cho trẻ chứ không phải quyền lợi trước mắt, giúp trẻ nhận ra những điều đúng và sai, điều nên làm và không nên làm dựa trên sự tôn trọng trẻ chứ không áp đặt.
Ranh giới giữa thương và chiều con
* Một thực tế thường thấy trong các gia đình hiện nay là việc xác định ranh giới giữa thương con và chiều con. Chị chia sẻ gì với những bậc phụ huynh về chuyện này?
- Có thể nói cha mẹ nào cũng thương con. Mỗi cha mẹ lại thương con theo mỗi cách khác nhau tùy thuộc vào hiểu biết, tính cách, hoàn cảnh sống và trải nghiệm thời thơ ấu... của cha mẹ. Nhiều cha mẹ thương con chưa đúng cách nên sa vào chiều con và vô tình làm hư con. Hoặc có nhóm cha mẹ thì ngược lại, thương con một cách nghiêm khắc, độc đoán cũng khiến con bị tổn thương.
* Vậy thương con đúng cách là như thế nào, thưa chị?
- Thương con đúng cách là dạy con dựa trên sự hiểu biết về tâm sinh lý của trẻ, đáp ứng nhu cầu của trẻ trên quyền lợi lâu dài cho trẻ chứ không phải quyền lợi trước mắt, giúp trẻ nhận ra những điều đúng và sai, điều nên làm và không nên làm dựa trên sự tôn trọng trẻ chứ không áp đặt.
Còn chiều con là đáp ứng mọi nhu cầu của trẻ theo đòi hỏi của trẻ, vì lợi ích trước mắt của trẻ và của cả cha mẹ mà không cân nhắc hậu quả lâu dài.
Ví dụ khi trẻ đòi xem tivi quá giờ quy định, cha mẹ đã nhân nhượng khi trẻ tỏ ra khổ sở vì không được xem, la lối ăn vạ khi không được xem, hay bản thân cha mẹ cũng vì bận việc riêng mà dễ dàng nhân nhượng cho con xem tivi/thiết bị điện tử nhiều.
Đôi khi chỉ vì cha mẹ đang bận "tám" với bạn trên mạng... Các phụ huynh chiều con hiếm khi dạy kỷ luật cho con, đáp ứng nhiều hơn đòi hỏi.
Trong Bạch vân gia huấn có câu "Chiều con lắm con hư, của cải dư con hỏng" để nói về tác hại của việc chiều con.
Những đứa trẻ được nuông chiều sẽ không có nề nếp, thiếu kỷ luật, ích kỷ... thường được xếp hạng thấp về hạnh phúc và tự điều hòa, kiềm chế cảm xúc kém. Các trẻ này không có kinh nghiệm với các vấn đề về thẩm quyền và có khuynh hướng học kém ở trường.
* Thương con và chiều con trong gia đình chị ra sao?
- Gia đình tôi luôn có sự điều chỉnh lẫn nhau giữa vợ và chồng để nhắc nhau không chiều con. Khi tôi chiều không đúng, chồng sẽ nhắc tôi và ngược lại.
Nhưng quả thật ranh giới giữa thương và chiều không dễ phân biệt và cha mẹ thường có khuynh hướng dễ dãi với con, nhất là khi con còn bé. Cha thường dễ chiều con gái, mẹ thường dễ chiều con trai. Gia đình tôi cũng nhiều lúc còn chiều con (cười).
Làm gương cho trẻ
* Vấn đề khiến nhiều phụ huynh "đau đầu" hiện nay là trẻ đòi xem điện thoại và máy tính quá mức...
- Trẻ xem các thiết bị điện tử như tivi, điện thoại, máy tính nhiều phần lớn có nguyên nhân từ cha mẹ. Bản thân cha mẹ không làm gương, xem nhiều nên con bắt chước. Hoặc do cha mẹ từ bé đã cho con dùng các thiết bị điện tử này như một trò chơi giải trí của con, như một người trông coi con giùm để cha mẹ rảnh rang làm việc...
Nhiều cha mẹ nhầm tưởng trẻ sử dụng thành thạo các thiết bị này là trẻ thông minh nên đã khuyến khích, thậm chí khen ngợi trẻ khi trẻ sử dụng tốt...
Hoặc nhiều cha mẹ dùng các thiết bị này như một phương tiện dạy trẻ học ngoại ngữ, học hát hay học nhiều thông tin khác trên mạng. Nhưng không may, phần lớn trẻ dùng nhiều dễ bị phụ thuộc vào các thiết bị này nên thường đòi sử dụng quá mức cần thiết gây nhiều tác hại cho trẻ.
* Khi có phụ huynh nhờ tham vấn việc này, chị sẽ nói gì?
- Tôi thường cùng cha mẹ phân tích nguyên nhân và đánh giá mức độ phụ thuộc của trẻ vào các thiết bị điện tử. Cha mẹ hiểu rõ vấn đề của chính con mình sẽ cùng thống nhất cách giảm dần sự phụ thuộc này. Hầu hết các giải pháp phải bắt đầu từ chính cha mẹ.
Cha mẹ thay đổi hành vi sử dụng thiết bị điện tử sẽ ảnh hưởng tích cực lên các con. Ngoài ra, cha mẹ cần có những trò chơi thú vị thay thế sức hấp dẫn của điện thoại, máy tính...
Tôi thường khuyến khích cha mẹ đưa con đi chơi ngoài trời, nơi đông người để vừa tách trẻ khỏi các thiết bị điện tử, vừa rèn luyện nhiều kỹ năng sống cho trẻ, tăng cơ hội giao tiếp, gần gũi với con.
* Từ kinh nghiệm của mình, chị thấy có những cách dạy con nào của cha mẹ Việt cần phải thay đổi để phù hợp hơn?
- Cách dạy con cần thay đổi đó là nuông chiều và độc đoán. Cả hai cách này gây hại cho trẻ. Cách nuông chiều tôi đã phân tích ở trên. Cách dạy con của phụ huynh độc đoán là yêu cầu trẻ phải tuân theo các nội quy chặt chẽ do phụ huynh đề ra, không giải thích các nội quy.
Những phụ huynh đó có những đòi hỏi cao nhưng không đáp ứng nhu cầu của trẻ, không quan tâm đến cảm xúc của trẻ. Nhiều cha mẹ vẫn nghĩ cách dạy độc đoán sẽ tốt cho con, giúp con nên người. Họ đánh con nhân danh tình yêu.
Tuy nhiên, kiểu nuôi độc đoán thường dẫn đến những trẻ vâng lời và thành đạt, nhưng lớn lên trẻ xếp hạng thấp hơn về hạnh phúc, năng lực xã hội và tự tin.
Kỹ năng yêu thương con đúng cách
* Theo chị, đâu là những kỹ năng cha mẹ cần chuẩn bị tốt để giáo dục con cái cách tốt hơn trong thời đại ngày nay?
- Kỹ năng cần có để cha mẹ dạy con trong thời đại ngày nay quan trọng nhất là kỹ năng yêu thương con đúng cách. Cha mẹ yêu đúng cách sẽ dạy con kiểu dân chủ, là cha mẹ có thẩm quyền, sửa lỗi cho con theo kỷ luật tích cực với tấm lòng bao dung, độ lượng... Cha mẹ yêu con sai cách sẽ nuông chiều hay độc đoán.
Bên cạnh kỹ năng yêu con còn cần nhiều kỹ năng khác như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng chơi cùng con, kỹ năng làm bạn với con...
Và trên hết là kỹ năng sửa mình của chính cha mẹ. Sinh con rồi mới sinh cha! Nhờ có con, ta tự điều chỉnh chính mình để làm gương. Muốn dạy con điều gì thì chính cha mẹ phải làm được điều đó thì việc dạy mới thực sự có hiệu quả. Đó chính là THÂN GIÁO.
Viết sách, giảng dạy, nghiên cứu và liên tục tham gia các hoạt động truyền thông chống bạo lực học đường và bảo vệ bà mẹ trẻ em, chia sẻ với phóng viên báo TGTT, Tiến sĩ Xã hội học Phạm Thị Thuý cho rằng chưa bao giờ việc học làm cha mẹ lại cấp thiết như lúc này.
Hiện cô Phạm Thị Thuý đang tham gia chương trình Tập huấn kỹ năng làm cha mẹ tại Củ Chi – dự án của SCI – tổ chức Cứu trợ trẻ em Quốc tế (SCI) cùng với UBND huyện Củ Chi, quận Gò Vấp, quận Thủ Đức, quận Bình Tân phối hợp thực hiện dự án Trường học thân thiện và bảo vệ trẻ em dễ bị tổn thương.
– Một trong những vấn đề giáo dục nổi cộm hiện nay là vấn đề đạo đức. Môi trường giáo dục từ gia đình đến nhà trường dường như đã đánh mất dần những chuẩn mực về việc giáo dưỡng trẻ em thành người. Cô nghĩ sao về điều này?
– Ở đâu cũng có câu khẩu hiệu “Tiên học lễ hậu học văn”, nhưng bài học làm người như học cách yêu thương con người, học cách tôn trọng con người dường như bị bỏ quên quá lâu rồi. Vì thành tích hay vì cái gì mà người lớn: nhà quản lý giáo dục, thầy cô, cha mẹ sẵn sàng nhồi nhét, bắt trẻ học đủ mọi thứ, đối xử với trẻ như những robot… Và khi những người lớn nhân danh giáo dục để dùng bạo lực với trẻ, thì đâu còn tính nhân văn trong cách hành xử của chính người lớn.
Trẻ học qua tấm gương từ người lớn, thầy cô giáo.Làm gương mới là cách dạy tốt nhất, nhưng trẻ học được gì từ những hành xử bạo lực bởi chính cha mẹ, thầy cô? Và rất nhiều người trong xã hội cũng đang kêu gọi sự nhân văn, giáo dục đạo đức bằng hình thức ném đá trên mạng, chửi bới nhục mạ những hành vi, những người thầy cô phạm lỗi mà quên đi cách hành xử nhân văn trước cái sai, cái xấu. Nói về giáo dục đạo đức bằng chính thái độ, hành vi đầy bạo lực thì có hợp lẽ không?
– Cũng chỉ vài năm vừa qua, đã có những cha mẹ và thầy cô với nỗ lực hết sức mình, nghĩ rằng “gieo mầm thiện, sống thân giáo” sẽ giúp cho con cái họ vượt qua những hoàn cảnh xã hội hiện tại. Xin cô cho biết những bước tiếp theo của quá trình làm thay đổi tiêu cực xã hội của chính cô và những đồng nghiệp?
– Cá nhân tôi cũng nhìn thấy rất nhiều người tốt, nhiều đồng nghiệp, thầy cô, cha mẹ đang nỗ lực hết sức mình “gieo mầm thiện, sống thân giáo” để mong giúp cho con trẻ vượt qua những tiêu cực, những thử thách của hoàn cảnh xã hội hiện tại. Tôi biết vài nhóm như nhóm triết học của thầy Bùi Văn Nam Sơn, thầy Trần Hữu Quang, nhóm cô Nguyễn Thuý Uyên Phương trường Tomato với dự án Design for Change, nhóm ALL của bạn tôi cô Nguyễn Hoàng Chiêu Anh với dự án Trường học hạnh phúc, nhóm Không gian đọc của bạn Trần Thiện Tùng với vài chục thư viện miễn phí khắp các tỉnh, thành, gieo mầm văn hoá đọc trong dân và nhóm chúng tôi – nhóm AN – gồm có cô Nguyễn Thị Thu Huyền, cô Tô Thị Hoàng Lan và tôi, với dự án giúp giáo viên hạnh phúc để học sinh được hạnh phúc.
Cá nhân tôi đã và đang kiên trì hơn mười năm nay với công việc tập huấn phương pháp sư phạm tích cực cho giáo viên các cấp, để giúp giáo viên tạo nên lớp học sinh động, hấp dẫn giúp người học được học chủ động, sáng tạo và được thực hành. Và với công việc thứ hai của tôi song song với nghề giáo là tham vấn tâm lý, tôi đang đến với các cha mẹ ở nhiều tỉnh, thành qua các khoá học Kỹ năng làm cha mẹ, qua các buổi nói chuyện chuyên đề về tâm lý trẻ, về phòng tránh bạo lực và xâm hại trẻ… để giúp các cha mẹ nuôi dạy con trong sự tôn trọng và yêu thương trẻ.
Tôi quan niệm muốn trẻ hạnh phúc phải bắt đầu từ chính người lớn. Thầy cô cha mẹ sống hạnh phúc, hành xử đúng như những giá trị họ đang dạy trẻ, với cách dạy trẻ dựa trên sự thấu hiểu trẻ và cùng hợp tác trẻ sẽ tự do được là chính mình, và từ đó chúng ta dần vun trồng những tâm hồn trẻ sống hạnh phúc và biết yêu thương.
– Thưa cô, vậy cô muốn con mình sau này sẽ trở thành người thế nào và cách nào để đạt được điều đó?
– Tôi có hai con, và điều tôi mong muốn nhất con tôi được hạnh phúc, được tự do là chính mình và biết sống tử tế, sống có ích. Tôi dạy con từ trong thai với phương pháp thai giáo bằng những câu hát ru, bằng những câu chuyện kể giáo dục đạo đức, bằng âm nhạc thiện lành, bằng tâm trạng bình an… Và khi cùng con lớn lên tôi học cách làm bạn cùng con, tôn trọng cá tính, con người bên trong của con… Tôi học cách chuyển hoá chính mình để hạn chế tối đa những cảm xúc xấu, những hành vi bạo lực với con… Quan trọng nhất, tôi hiểu tôi cần dạy con bằng thân giáo. Tôi muốn con tôi sống hạnh phúc tự do là chính mình, tôi cần tập mỗi ngày tự tin sống bình an. Tôi muốn con tôi sống tử tế, sống có ích, thì tôi và chồng cần nỗ lực sống tử tế với chính mình, với gia đình, hàng xóm, cộng đồng, cơ quan…
Dạy con chính là hành trình dạy mình, hoàn thiện bản thân mình. Thực sự nhờ con mà tôi đang tập vượt qua những yếu đuối, những sai lầm, những hạn chế để sống tốt hơn mỗi ngày, điều này có ý nghĩa với chính tôi và với các con. Tôi cảm ơn chồng và các con tôi nhiều lắm vì nhờ họ mà tôi được sống an vui.
Ngân Hà thực hiện (theo TGTT)








