Trong cuộc sống hiện đại với bao bộn bề công việc và áp lực, gia đình vẫn luôn là nơi neo đậu bình yên, là điểm tựa để mỗi người tìm về. Những giá trị truyền thống của gia đình Việt Nam, qua thời gian, được gìn giữ để tiếp tục soi sáng cho chúng ta trong hành trình xây dựng hạnh phúc hôm nay.
Chúng tôi có cuộc gặp gỡ chuyên gia tâm lý Phạm Thị Thúy - người nhiều năm nghiên cứu và đồng hành cùng các gia đình - để lắng nghe những chia sẻ chân thành, sâu sắc từ góc nhìn của chị về giá trị gia đình truyền thống và cách nuôi dưỡng, phát huy những giá trị ấy trong bối cảnh xã hội hiện đại.
Hạnh phúc, thành công luôn bắt đầu từ nền tảng gia đình
+ Thưa chị, khi nói đến "giá trị gia đình truyền thống" của người Việt, chúng ta đang nói cụ thể về những giá trị nào?
Khi nhắc đến giá trị gia đình truyền thống của người Việt, chúng ta có thể kể đến một số giá trị cốt lõi như: Tính trách nhiệm thể hiện qua sự quan tâm, chăm sóc lẫn nhau; lòng hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; coi trọng lợi ích gia đình hơn lợi ích cá nhân; tinh thần hy sinh và nhường nhịn; và những giá trị đạo đức chung như tiết kiệm, cần cù lao động, giữ chữ tín, trung thực. Tất cả những giá trị này đều là nền tảng để tạo nên những con người tử tế, gia đình hạnh phúc và một xã hội bền vững.
+ Trong bối cảnh xã hội hiện đại thay đổi nhanh chóng, vì sao các giá trị truyền thống này vẫn luôn được coi là "trụ cột" của hạnh phúc?
Tôi tin rằng những giá trị này luôn là trụ cột của hạnh phúc, không chỉ bây giờ mà cả trong tương lai, bởi chúng chính là những giá trị căn cốt để tạo nên những con người tử tế và gia đình hạnh phúc. Trong xã hội hiện đại, gia đình lại càng phải là một điểm tựa vững chắc cho mỗi người. Hạnh phúc và thành công ngoài xã hội luôn bắt nguồn từ nền tảng gia đình. Cha mẹ nào dạy con những giá trị đạo đức căn cốt này sẽ giúp con có cơ hội thành công hơn, vì con sẽ được xã hội tin tưởng và trọng dụng.
Chuyên gia tâm lý Phạm Thị Thúy
+ Nhiều người cho rằng giá trị truyền thống không còn phù hợp với đời sống hiện đại. Chị nhìn nhận thế nào về quan điểm này?
Tất cả những giá trị tôi vừa kể đều đáng được gìn giữ nhưng chúng ta phải điều chỉnh và áp dụng linh hoạt với bối cảnh xã hội hiện đại. Ví dụ, về sự hy sinh và nhường nhịn, chúng ta phải hiểu một cách cân bằng giữa lợi ích cá nhân và lợi ích gia đình. Nếu quên đi giá trị của mỗi cá nhân, con người sẽ không thể tự tin phát huy khả năng trong xã hội hiện đại. Do đó, cha mẹ phải tôn trọng phẩm chất, năng lực và nhu cầu riêng của mỗi đứa trẻ.
Một ví dụ khác là chữ hiếu. Quan niệm xưa cho rằng, con ngoan là con biết nghe lời. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, chữ hiếu nên được hiểu rộng hơn. Theo quan điểm Khổng Tử, có 3 cấp độ hiếu: Tiểu Hiếu (nghe lời), Trung Hiếu (phụng dưỡng), và Đại Hiếu (làm rạng danh gia đình, dòng họ). Trong bối cảnh hiện đại, Đại Hiếu chính là việc một người sống có ích cho xã hội, mang lại giá trị cho cộng đồng.
+ Một số giá trị truyền thống nếu áp dụng máy móc có thể gây áp lực hoặc mâu thuẫn, đặc biệt với thế hệ trẻ. Chị có thể chia sẻ cách điều chỉnh cho phù hợp?
Chẳng hạn về tính trách nhiệm - đây là một giá trị rất tuyệt vời, xã hội hiện đại càng đề cao tính trách nhiệm cá nhân. Tuy nhiên, nếu hiểu máy móc theo quan niệm xưa, trách nhiệm có thể trở thành sự hy sinh vô điều kiện, thậm chí gây tổn hại cho bản thân. Trách nhiệm trong xã hội hiện đại phải dựa trên sự yêu thương, tôn trọng và bình đẳng, chứ không phải là sự gán ghép hay ép buộc bất chấp.
Ví dụ, trong gia đình truyền thống, người ta thường coi trọng lợi ích gia đình hơn lợi ích cá nhân, dẫn đến việc hy sinh cơ hội học hành, sự nghiệp của con gái để ưu tiên cho con trai. Trong khi đó, xã hội hiện đại khuyến khích bình đẳng giới, tôn trọng mỗi cá nhân như nhau. Cha mẹ đầu tư cho con cái theo năng lực và sở thích, bất kể giới tính, đó chính là cách phát huy giá trị truyền thống một cách hiện đại và hiệu quả.
Dung hòa giữa truyền thống và hiện đại
+ Trong thời đại công nghệ, các thành viên gia đình dễ bị cuốn vào điện thoại, mạng xã hội, dẫn đến giảm giao tiếp trực tiếp. Chị có lời khuyên gì để tăng kết nối gia đình?
Đây là một vấn đề lớn của xã hội hiện đại. Công nghệ mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng lấy đi sự kết nối trực tiếp. Để khắc phục, tôi có 3 đề nghị:
Thứ nhất, cha mẹ phải làm gương. Hãy dành những khoảng thời gian "không công nghệ" để cùng ăn bữa cơm, đi dạo, trò chuyện... Điều này giúp xây dựng sự gắn kết thực sự.
Thứ hai, xây dựng bầu không khí gia đình thân thiện, vui vẻ. Trẻ con sẽ muốn gắn kết với cha mẹ nếu chúng thấy việc đó vui vẻ, không bị ép buộc.
Thứ ba, cha mẹ cần dạy con kỹ năng sử dụng công nghệ một cách an toàn và hiệu quả. Hãy chia sẻ với con những hiểu biết về mạng xã hội, về những điều hay hữu ích và cả những cạm bẫy trên mạng. Khi con thấy cha mẹ cũng cập nhật công nghệ, chia sẻ những thông tin thời sự cùng, con sẽ có sự đồng cảm, khoảng cách sẽ được rút ngắn.
+ Nếu chọn 3 giá trị truyền thống quan trọng nhất để giúp gia đình hạnh phúc và bền vững trong tương lai, chị sẽ chọn gì?
Nếu phải chọn 3 giá trị truyền thống quan trọng, tôi sẽ chọn:
Lòng hiếu thảo: Đây là giá trị đứng đầu bảng. Người không hiếu thảo khó có thể có đạo đức tốt.
Tính trách nhiệm: Đây là giá trị mà mọi xã hội đều cần. Trách nhiệm cần được hiểu là sự nâng đỡ nhau cùng phát triển, chứ không phải kéo lùi nhau.
Sự tôn trọng và chia sẻ: Đây là giá trị cốt lõi của mọi mối quan hệ. Một gia đình không có sự tôn trọng và chia sẻ thì không thể có yêu thương và hạnh phúc.
+ Chị có thông điệp gì gửi tới các gia đình Việt Nam hôm nay?
Mỗi gia đình hãy ý thức được tầm quan trọng của mình. Những giá trị truyền thống tốt đẹp từ ngàn xưa luôn có giá trị, cần được trao truyền và thể hiện trong đời sống hàng ngày.
Hãy giữ gìn bản sắc, đồng thời đón nhận tinh hoa của thời đại. Khi các thành viên trong gia đình yêu thương, tôn trọng và không ngừng học hỏi những cái mới, chúng ta sẽ dung hòa được cả truyền thống và hiện đại, từ đó xây dựng được một gia đình hạnh phúc và bền vững.
+ Xin cảm ơn chị!
Qua những chia sẻ tâm huyết của chuyên gia tâm lý Phạm Thị Thúy, chúng ta thêm một lần nữa nhận ra rằng: Gia đình không chỉ là nơi khởi nguồn của yêu thương mà còn là trụ cột vững chắc để mỗi cá nhân vững vàng bước qua thử thách. Giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp ấy chính là cách chúng ta trao cho nhau niềm tin, sự bình an và sức mạnh. Hy vọng rằng, mỗi chúng ta sẽ có thêm động lực để cùng xây dựng gia đình ấm áp, hạnh phúc, trở thành nền tảng cho một xã hội nhân văn, bền vững.
5 giá trị cốt lõi của gia đình truyền thống
- Hiếu thảo: Tôn trọng, phụng dưỡng ông bà, cha mẹ.
- Trách nhiệm: Sự quan tâm, chăm sóc lẫn nhau giữa các thành viên.
- Hy sinh & Nhường nhịn: Coi trọng lợi ích chung.
- Cần cù & Tiết kiệm: Những đức tính tạo nên nền tảng vững chắc.
- Trung thực & Giữ chữ tín: Duy trì sự tin tưởng trong các mối quan hệ.
Những giá trị này luôn là trụ cột vì nó góp phần tạo nên những con người tử tế, là nền tảng đạo đức giúp cá nhân và gia đình vượt qua áp lực xã hội hiện đại. Xã hội càng biến động, thay đổi và phát triển nhanh, càng cần gia đình là điểm tựa tinh thần vững chắc, giúp mỗi người tìm thấy sự bình yên và động lực để phát triển. Đó là nguồn gốc của sức mạnh nội tại trong mỗi cá nhân, từ đó góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, bền vững. Những giá trị truyền thống không hề lỗi thời, mà cần được làm mới để phù hợp với cuộc sống hiện đại, trở thành động lực giúp mỗi gia đình vượt qua thách thức và xây dựng hạnh phúc.
Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp thực hiện
PNO - Ngày 24/8, Báo Phụ nữ TPHCM phối hợp Hội LHPN TPHCM tổ chức talk show “Đồng hành cùng con trong học tập sao cho hiệu quả?”. Các khách mời đã gợi mở cách để cha mẹ lắng nghe và đồng hành, giúp hành trình học tập của con trở nên nhẹ nhàng, hạnh phúc hơn.
PNO - Sáng 24/8, Báo Phụ Nữ TPHCM phối hợp Hội LHPN TPHCM tổ chức talkshow “Đồng hành cùng con trong học tập, sao cho hiệu quả?”.
PNO - Giáo dục sớm là việc chơi với con một cách thông minh ngay từ khi trẻ còn là bào thai trong bụng mẹ đến khi trẻ sáu tuổi. Các bà mẹ, ông bố đừng bỏ qua thời điểm vàng này để con khỏe mạnh.
“Bản chất tình yêu là gì?”, “Yêu thời sinh viên - mất gì và được gì?”,… những câu hỏi trên luôn là mối quan tâm lớn bởi lẽ tình yêu luôn là chủ đề hấp dẫn đối với mọi lứa tuổi, mọi thời đại. Thế nhưng, để hiểu rõ về thứ tình cảm muôn vị kia không phải là chuyện dễ dàng. Với mong muốn trở thành người bạn luôn lắng nghe, chia sẻ và đồng hành cùng với sinh viên, Phòng Chăm sóc và hỗ trợ người học đã tổ chức Hội thảo “Sinh viên yêu đúng để hạnh phúc”.
Với sự tham gia của diễn giả TS. Phạm Thị Thúy, chuyên gia tâm lý với nhiều năm kinh nghiệm, hội thảo tổ chức sáng ngày 10/08/2023 tại hội trường A.116 được cô dẫn dắt vô cùng khéo léo và hấp dẫn. Khi nhắc đến chủ đề “Tình yêu”, cô đã tinh tế tạo nên một bầu không khí ấm cúng và gắn kết với sự tham dự của 1000 bạn sinh viên. Trong chuyên đề này, TS. Phạm Thị Thúy đã đem đến những lời khuyên, chia sẻ bổ ích cũng như lắng nghe những tâm sự, đồng thời giải đáp nhiều nỗi niềm bâng khuâng của các bạn sinh viên, học viên UEH.


Chương trình đã giúp các bạn có thêm những hiểu biết về kỹ năng chăm sóc sức khỏe tinh thần để trở nên hạnh phúc cũng như cách thức nuôi dưỡng tình yêu trong tâm hồn.
Hội thảo xoay quanh chủ đề về hạnh phúc và tình yêu, đã thu hút được sự quan tâm đông đảo đến từ các bạn sinh viên UEH. Mở màn bằng hoạt động “Hít thở - thư giãn: trải nghiệm hạnh phúc ở đây và bây giờ”, TS. Phạm Thị Thúy đã cùng các bạn UEHers có khoảng thời gian “nhắm mắt dưỡng thần, tĩnh tâm dưỡng trí” để cảm nhận được niềm vui từ một nội lực vững vàng. Xuyên suốt chương trình, các bạn có cơ hội được lắng nghe, trao đổi và chia sẻ trực tiếp với diễn giả khách mời. Các vấn đề trong tình yêu - tình bạn - tình cảm đôi lứa, những nút thắt trong các bạn sinh viên đã dần được gỡ rối đồng thời có thêm nhiều góc nhìn thấu đáo, cởi mở hơn về vấn đề trên.


Thu hút được sự tham gia thảo luận tích cực từ người tham dự, chuyên đề đã mang đến cho các bạn sinh viên góc nhìn đa diện hơn trong chuyện yêu. Các bạn nhận ra thế nào là yêu sớm, yêu đúng và yêu để hạnh phúc. Trong hơn hai tiếng giao lưu và chia sẻ, hội thảo đã mang đến cho các bạn khoảnh khắc để suy nghĩ về câu chuyện của bản thân và tìm ra cách giải quyết cho chính mình. Thông điệp được truyền tải không tạo cảm giác phiến diện, một chiều hay lên án bất cứ ai mà tạo cho người nghe sự dễ chịu và cảm giác đồng cảm sâu sắc.


Không ngại ngùng mà thoải mái sẻ chia về các vấn đề trong tình yêu - tình bạn , những nút thắt đã dần được gỡ rối đồng thời có thêm nhiều góc nhìn thấu đáo và cởi mở.

Trong thời gian tới, Phòng Chăm sóc và hỗ trợ người học sẽ liên tục cập nhật các chủ đề tâm lý xoay quanh cuộc sống đại học, góp phần giúp người học phát triển kỹ năng và tiến bộ hơn từng ngày. Thông tin về chuỗi chương trình sẽ được cập nhật thường xuyên trên trang Fanpage và Website Phòng Chăm sóc và hỗ trợ người học (DSA). Hãy chọn theo dõi và quan tâm để cập nhật những chương trình sớm nhất và đăng ký tham gia ngay nhé!
Tin, ảnh: Phòng Chăm sóc và hỗ trợ người học



Chiến dịch quảng bá định lan tỏa tích cực lại thành khủng hoảng khi nhãn hàng mời Negav. Tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy nhận định đây là bước đi tự ‘mua dây buộc mình’.
Negav bị phản ứng khi dự một sự kiện của nhãn hàng băng vệ sinh dành cho phụ nữ.
Khi một nhãn hàng băng vệ sinh quyết định mời rapper Negav làm "khách mời đặc biệt" trong chiến dịch quảng bá tại TP.HCM, họ hẳn kỳ vọng sẽ thu hút thêm nhiều sự quan tâm. Nhưng đời không như mơ, sự kiện nhanh chóng trở thành "tâm bão" dư luận.
Người tiêu dùng thay vì bàn chuyện sản phẩm, lại đồng loạt tranh luận: "Sao lại chọn một người từng có phát ngôn nhạy cảm về phụ nữ để gắn với sản phẩm dành cho phụ nữ?".
Vì sao nhãn hàng bị tẩy chay vì mời Negav?
Trên mạng xã hội, nhiều bình luận chỉ trích thương hiệu. Họ cho rằng một sản phẩm gắn liền với sứ mệnh bảo vệ, tôn vinh phụ nữ lại mời một rapper từng vướng tai tiếng về phụ nữ là "phản cảm".
Tiến sĩ xã hội học, thạc sĩ tâm lý trị liệu, giảng viên Học viện Chính trị khu vực 2 Phạm Thị Thúy bình luận với Tuổi Trẻ Cười: "Ông bà ta bảo 'đánh người chạy đi chứ ai đánh người chạy lại'. Nhưng ở thời điểm này, Negav chưa kịp "chạy lại" đã bị dư luận chặn đầu. Nếu Negav tham gia sự kiện không liên quan phụ nữ hay trẻ em, có lẽ phản ứng đã nhẹ hơn. Nhưng xuất hiện trong chiến dịch băng vệ sinh thì chắc chắn dư luận có lý để phản đối. Đây là bước đi 'tự mua dây buộc mình' của cả thương hiệu lẫn nghệ sĩ".
Ở góc độ truyền thông, đây còn là "tai nạn" quen thuộc, chọn gương mặt nổi tiếng nhưng bỏ quên yếu tố phù hợp. Uy tín thương hiệu không chỉ nằm ở độ viral, mà trước hết phải gắn với giá trị cốt lõi.
Bà Phạm Thị Thúy - tiến sĩ xã hội học, thạc sĩ tâm lý trị liệu, giảng viên Học viện Chính trị khu vực 2 - Ảnh: NVCC
Lời xin lỗi phải chân thành và "đúng giờ"
Sau khi sóng gió nổi lên, thương hiệu đã gỡ toàn bộ hình ảnh Negav trên fanpage và phát đi thông điệp xin lỗi. Tuy nhiên lời xin lỗi này không đủ để xoa dịu dư luận.
Nhiều người tuyên bố quay lưng với nhãn hàng, số khác kêu gọi phản ứng văn minh. Nhưng nhìn chung, nhãn hàng bị tẩy chay vì mời Negav vẫn là câu chuyện làm dậy sóng cộng đồng mạng.
Tiến sĩ Phạm Thị Thúy chỉ ra: "Trong bối cảnh hiện nay, đạo đức của người nổi tiếng càng được đề cao. Nhãn hàng hay nghệ sĩ thường chọn giờ vàng để quảng bá, nhưng xin lỗi thì lại chọn lúc ít người xem. Đã xin lỗi thì phải chân thành, cẩn trọng từ câu chữ đến giờ giấc, nếu không dễ khiến dư luận phản ứng mạnh hơn".
Điều này cho thấy một lời xin lỗi hời hợt có thể khiến khủng hoảng thêm trầm trọng, thay vì hạ nhiệt. Muốn lấy lại niềm tin, thương hiệu và nghệ sĩ phải chứng minh bằng hành động lâu dài, không chỉ vài dòng đăng vội trên mạng xã hội.
Bài học truyền thông từ việc nhãn hàng bị tẩy chay vì mời Negav
Theo tiến sĩ Phạm Thị Thúy, chọn gương mặt đại diện cần cân nhắc kỹ quá khứ. Một nghệ sĩ dù đang hot, nhưng nếu từng có phát ngôn hay hành động gây tranh cãi thì nguy cơ khủng hoảng luôn rình rập.
Dư luận lại có trí nhớ rất dai với những điều tiêu cực. Negav đã xin lỗi, nhưng khán giả vẫn nhớ về ồn ào cũ hơn là nỗ lực cải thiện. Thách thức đặt ra là muốn được tha thứ, nghệ sĩ phải kiên trì chứng minh sự thay đổi bằng hành động bền bỉ.
"Nghệ sĩ, người có sức ảnh hưởng là 'làm dâu trăm họ', luôn bị công chúng giám sát. Khi cần xin lỗi, nên có sự tư vấn chuyên nghiệp để tránh sai sót. Đã xin lỗi thì phải đi kèm hành động, chứ không thể như tự vả vào mặt mình", tiến sĩ Phạm Thị Thúy nhấn mạnh.
Theo chuyên gia, việc Negav tham gia một chương trình dành cho phụ nữ như tự "mua dây buộc mình".
Một điểm đáng chú ý trong câu chuyện nhãn hàng bị tẩy chay vì mời Negav là sự phân hóa trong dư luận. Nhiều người gay gắt kêu gọi tẩy chay, nhưng cũng có ý kiến khuyến khích tạo cơ hội cho nghệ sĩ sửa sai.
Tiến sĩ Phạm Thị Thúy chia sẻ: "Con người ai cũng có cơ hội sửa sai, hoàn thiện bản thân sau vấp ngã. Quan trọng là thái độ và hành động thay đổi. Negav hoàn toàn có thể phát triển ở lĩnh vực phù hợp, nơi năng lực của bạn được ghi nhận. Còn thương hiệu cần thận trọng hơn khi chọn người đồng hành, vì uy tín không thể xây trong một ngày nhưng có thể sụp đổ chỉ trong một phút".
Mạng xã hội vốn dễ "thổi phồng" sự việc. Một tranh luận nhỏ có thể biến thành làn sóng cực đoan, đủ sức "xóa sổ" cả một thương hiệu hay nghệ sĩ.
Vì cuộc sống mưu sinh, có những cha mẹ buộc lòng phải rời xa con cái khi con chưa kịp gọi tròn tiếng "mẹ". Với những gia đình ấy, thời gian đoàn tụ vô cùng hiếm hoi, chỉ tính bằng vài ngày lễ tết, còn lại là những tháng ngày chờ đợi, nhớ thương qua những cuộc gọi điện thoại vội mỗi ngày.
Mẹ con gặp nhau qua màn hình điện thoại
Chiều tối, trở về căn phòng trọ nhỏ ở P.Tân Tạo, TP.HCM (trước đây là P.Tân Tạo A, Q.Bình Tân) sau ca làm, chị Lê Thị Bản tranh thủ gọi điện về Thanh Hóa cho hai con. Chị rời quê đã nhiều năm nay và đang làm công nhân ở P.Tân Tạo. Chị Bản có 2 người con, con trai năm nay 17 tuổi, con gái 15 tuổi. Ngày hai con vừa tròn 1 tuổi, chị đành gửi về quê cho ông bà ngoại nuôi. "Xa con cũng đứt ruột lắm, nhưng để con ở trong này thì không lo nổi cho hai đứa. Tất cả vì mưu sinh chứ đâu ai muốn như vậy", chị nghẹn giọng.
Hằng ngày, mẹ con chị Bản chỉ có thể gặp nhau qua màn hình điện thoại
ẢNH: THẢO PHƯƠNG
Những lúc con ốm đau, khoảng cách là điều khiến chị bất an nhất. "Ngắn thì một năm, còn lâu thì có khi 2 - 3 năm mới về một lần. Chỉ dịp tết mới về được, mà mỗi lần về là biết bao chi phí", chị nói.
Không ở gần, tình cảm mẹ con cũng không thể khắn khít như ở chung nhà. Bởi vậy, mỗi khi có dịp về, chị Bản dành toàn bộ thời gian bên con, 3 mẹ con quấn quýt như muốn bù đắp cho những ngày xa. "Ngày nào tôi cũng gọi 2 - 3 lần để nhắc con ăn uống, học hành. Chỉ mong con được khỏe mạnh, chăm ngoan", chị kể.
Mức lương 7 - 8 triệu đồng mỗi tháng buộc chị phải chắt chiu từng đồng, vừa lo sinh hoạt phí ở thành phố vừa gửi về quê cho ông bà nuôi con. "Không có cũng phải ráng dành dụm gửi về lo cho con", chị nói. Ngay cả phương tiện đi làm của chị Bản cũng chỉ là chiếc xe đạp cũ. "Mấy năm trước tôi đi bộ, đi hơn 30 phút là tới công ty, gần đây mới dám mua lại chiếc xe đạp cũ của người ta", chị bày tỏ.
Tài sản quý nhất của chị có lẽ là hai đứa con đang lớn lên từng ngày. Một mình nuôi con, chị luôn gồng mình mạnh mẽ, buồn cũng chẳng dám khóc. "May mà ở quê có mấy đứa em thương nên cũng giúp đỡ cho hai con", chị nói.
Nhớ con khóc hết nước mắt
Cũng xa con từ khi con còn đỏ hỏn, chị Nguyễn Thị Quyên (36 tuổi), công nhân Công ty TNHH Pouyuen Việt Nam, quê ở Vĩnh Long (trước đây là Trà Vinh), đã có 15 năm bươn chải ở TP.HCM. Con trai chị, năm nay học lớp 8, lúc con mới 5 tháng tuổi chị Quyên đã gửi về quê cho ông bà ngoại chăm sóc.
Niềm vui của chị Bản là mỗi ngày được trò chuyện với con
ẢNH: THẢO PHƯƠNG
"Gửi con cho ông bà tôi cũng xót lắm, nhưng nếu để nó trên đây thì không đi làm được, tiền đâu sống. Mỗi lần về quê thăm con đến lúc đi lại là khóc hết nước mắt. Nhiều khi ở trên đây nhớ con cũng chỉ biết khóc thôi", chị xúc động kể.
Hai vợ chồng chị Quyên cùng làm công nhân. Có thời điểm con ốm đau nhập viện liên miên, họ cũng chỉ biết gọi điện về, bất lực trước nỗi lo. "Rầu lắm, có lúc chồng tôi muốn bỏ hết để về quê", chị Quyên nhớ lại. Nhưng rồi, về quê sẽ không có việc làm, thu nhập bấp bênh, họ vẫn chọn ở lại thành phố bươn chải. "Đời mình đã khổ, nên phải ráng làm để con ăn học tới nơi tới chốn", chị nói.
Chị Quyên chia sẻ vài tháng chị mới về thăm con một lần, dù thời gian gặp nhau ngắn ngủi. Có khi, chiều cuối tuần chị tranh thủ chạy về quê ngủ với con một đêm, rồi sáng sớm thứ hai lại vội vàng quay lại thành phố đi làm.
Suốt mười mấy năm làm việc ở TP.HCM, mỗi dịp lễ chị Quyên chỉ mong được về quê để gặp con chứ chẳng nghĩ đến việc đi chơi ở đâu. Điều chị lo nhất hiện tại là giai đoạn con bước vào tuổi dậy thì, sợ con thay đổi tâm lý mà chị không kề bên để định hướng, bảo ban. "Vợ chồng tôi dự định khi con lên đại học sẽ đón con lên ở cùng, để bù đắp lại những năm tháng tuổi thơ đã bị chia cắt", chị tâm sự.
Cách để kết nối yêu thương với con khi ở xa
Tiến sĩ xã hội học, thạc sĩ tâm lý trị liệu Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II (TP.HCM), cho rằng không bậc cha mẹ nào muốn xa con, nhưng hoàn cảnh buộc họ phải làm vậy. Do đó, Nhà nước cần hỗ trợ công nhân xa nhà về chỗ ở, kinh tế và giáo dục cho con cái, giúp họ không phải xa con.
Bà Thúy cho rằng cha mẹ trước khi gửi con cho ông bà để đi làm ăn xa cũng cần cân nhắc thật kỹ, bởi sự xa cách kéo dài có thể ảnh hưởng lớn đến tâm lý, cảm xúc và kỹ năng xã hội của trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi.
"Trẻ nhỏ sống xa cha mẹ thường buồn nhiều hơn, dễ khóc, nhạy cảm, thiếu cảm giác an toàn và có nguy cơ cảm thấy bị bỏ rơi, không được yêu thương, dù cha mẹ vẫn cố gắng kết nối. Có trường hợp khi gia đình được đoàn tụ sau thời gian dài, nhiều trẻ tỏ ra xa cách với cha mẹ. Khoảng trống tình cảm này có thể âm thầm ảnh hưởng lâu dài và bộc lộ rõ khi trẻ lớn", bà Thúy cho hay.
Trong trường hợp phải xa con, bà Thúy khuyên cha mẹ nên duy trì kết nối bằng cách liên lạc đều đặn. "Hãy gọi điện thường xuyên vào những khung giờ cố định, tốt nhất là video call để nhìn thấy nhau và tập trung hoàn toàn vào cuộc gọi. Nên chia sẻ những câu chuyện tích cực thay vì bày tỏ nỗi nhớ một cách quá ủy mị. Đồng thời, thể hiện tình yêu thương qua những hành động cụ thể như gửi quà kèm thư tay để con cảm nhận được sự quan tâm. Khi con lớn hơn, hãy lắng nghe và để con tham gia vào các quyết định liên quan đến mình, giúp trẻ cảm thấy được tôn trọng", bà Thúy chia sẻ.
Tuy vậy, bà Thúy khẳng định: "Không gì thay thế được sự hiện diện trực tiếp. Gia đình đoàn tụ luôn là lựa chọn tốt nhất. Nếu không thật sự bất đắc dĩ, đừng chọn sống xa con".










