Thời gian gần đây, dư luận rúng động bởi những vụ án mạng đau lòng bắt nguồn từ ghen tuông, mâu thuẫn tình cảm. Chỉ vì không kiềm chế được cảm xúc, nhiều người đàn ông đã ra tay tước đoạt mạng sống của người phụ nữ từng đầu ấp tay gối, từng gọi là “người yêu”, rồi tự hủy hoại chính cuộc đời mình. Từ tình yêu hóa thành hận thù, từ lời thề hẹn ước biến thành án mạng, những bi kịch ấy gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về sự xuống cấp trong đạo đức, nhận thức và nhân cách của một bộ phận người trẻ hiện nay.

 

Khi tình yêu biến thành tội ác

Chỉ trong vài tháng qua, hàng loạt vụ án mạng vì ghen tuông khiến người dân bàng hoàng, phẫn nộ. Tại TP Hồ Chí Minh, một nam thanh niên đã đâm chết bạn gái trên vỉa hè tại phường Tam Thắng, khiến người dân chứng kiến bàng hoàng. Bước đầu xác định nguyên nhân xuất phát từ mâu thuẫn ghen tuông. Còn ở Đắk Lắk, vụ thảm án khiến 3 người trong gia đình chết cũng bắt đầu từ những mâu thuẫn tình cảm không được giải quyết văn minh. Mới đây là vụ nghi phóng hỏa trong đêm tại phường An Khê, tỉnh Gia Lai, làm 3 người thương vong, nguyên nhân ban đầu là do ghen tuông tình cảm.

3. co- quan csðt tie^´n ha`nh kha´m nghie-^m hie-^n tru-o-`ng vu- cha´y la`m che^´t ngu-o-`i ta-i ti-nh gia lai. .png -0Cơ quan CSĐT tiến hành khám nghiệm hiện trường vụ cháy làm chết người tại tỉnh Gia Lai rạng sáng 19/10/2025.
 

Điểm chung của các vụ án này là thủ phạm đều nam giới, còn nạn nhân phần lớn là phụ nữ - những người chỉ muốn được quyền lựa chọn hạnh phúc, được chia tay khi tình cảm không còn. Nhưng thay vì chấp nhận sự thật, nhiều người đàn ông đã để lòng ghen, sự ích kỷ và bản năng chiếm hữu lấn át lý trí, đẩy mình từ người yêu thương thành tội phạm. Khi tình cảm không còn, người phụ nữ chọn cách chia tay, nhưng lại phải trả giá bằng mạng sống của chính mình.

Những vụ việc này không chỉ gây mất an ninh trật tự mà còn để lại nỗi ám ảnh trong xã hội. Từ tình yêu trở thành án mạng, đó không chỉ là tội ác, mà là bi kịch nhân cách. Người ta không khỏi đặt câu hỏi: Tại sao trong thời đại văn minh, nhiều người vẫn coi mạng sống người khác như thứ có thể “thuộc về” mình? Con người có quyền được yêu và được quyền rời đi, sao lại bắt ép yêu khi người kia không phù hợp sau một thời gian tìm hiểu?

Dưới góc nhìn của Tiến sĩ Phạm Thị Thúy, Giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, chuyên viên tham vấn tâm lý tại Nhà Văn hóa Phụ nữ TP Hồ Chí Minh cho rằng, những vụ án này không bắt nguồn từ tình yêu đích thực, mà từ sự lệ thuộc và chiếm hữu.

“Nhiều người nói giết người vì yêu quá, nhưng thực ra đó không phải là tình yêu thực sự. Người giết người yêu không hề yêu người khác, mà họ chỉ yêu chính bản thân mình, yêu cái cảm giác được sở hữu, được kiểm soát người kia”, TS Phạm Thị Thúy cho biết.

Theo Tiến sĩ Thúy, nguyên nhân bề mặt là khả năng kiểm soát cảm xúc kém, “cả giận mất khôn”, dẫn đến hành vi bộc phát. Nhưng ẩn sâu bên trong là sự thiếu trưởng thành trong cảm xúc và thiếu thốn tình yêu lành mạnh từ nhỏ. Nhiều người đàn ông lớn lên trong môi trường thiếu sự gắn bó và yêu thương của cha mẹ, hoặc bị bạo hành, thờ ơ. Họ trưởng thành với tâm hồn khiếm khuyết, luôn sợ bị bỏ rơi, nên khi yêu ai đó họ lệ thuộc hoàn toàn vào người kia. Vì thế, khi bị chia tay, họ cảm giác như mất tất cả, như cuộc đời sụp đổ và hành động cực đoan xuất hiện; trong cơn tuyệt vọng, họ chọn cách “hủy diệt” người khác.

“Đó không phải là yêu, mà là yêu lệ thuộc, yêu chiếm hữu, không phải yêu thật, yêu bằng nỗi sợ mất mát hơn là bằng sự tôn trọng và sẻ chia. Người ấy không yêu người kia, họ đang cố giữ thứ mà họ coi là thuộc về mình”, Tiến sĩ Thúy nhấn mạnh.

Một nguyên nhân nữa là thiếu giáo dục cảm xúc trong gia đình và nhà trường. Trẻ em không được dạy cách bộc lộ, chuyển hóa cảm xúc, nên khi lớn lên dễ rơi vào trạng thái bị cảm xúc điều khiển. Khi đau khổ, ghen tuông hay thất tình, họ không biết tìm nơi chia sẻ, giải tỏa lành mạnh mà chọn hành động cực đoan, bạo lực để giải quyết.

“Chúng ta dạy con học giỏi, làm việc giỏi để kiếm tiền, nhưng lại ít dạy con yêu thương đúng cách, chấp nhận tổn thương, buông bỏ trong tôn trọng. Đó là lỗ hổng rất lớn trong giáo dục gia đình hiện nay”, Tiến sĩ Phạm Thị Thúy nhấn mạnh.

Từ những vụ án thương tâm, có thể thấy một nghịch lý: những kẻ giết người yêu tự cho mình quyền định đoạt hạnh phúc của người khác, thậm chí là mạng sống. Họ coi tình yêu là “sở hữu riêng” và khi bị mất đi, coi đó là “xúc phạm” bản thân. Họ yêu không phải để chia sẻ, mà để kiểm soát. Tình yêu đích thực không bao giờ là sự chiếm hữu, luật pháp cũng không cho phép điều này.

“Tình yêu thật sự là muốn người kia hạnh phúc, chứ không phải muốn người kia thuộc về mình. Nếu yêu mà không tôn trọng tự do, không tôn trọng sự lựa chọn của người khác, thì đó không còn là tình yêu, mà đó là sự ích kỷ khoác áo tình yêu”, Tiến sĩ Thúy khẳng định.

Những người đàn ông gây án phần lớn đều “non nớt”, chưa trưởng thành trong đời sống cảm xúc. Họ chưa từng học cách đối diện với mất mát, kiểm soát cơn giận, chưa tìm đến sự hỗ trợ tâm lý khi gặp khủng hoảng. Xã hội vẫn coi việc tìm đến chuyên gia tâm lý là “yếu đuối”, nên nhiều người dồn nén cảm xúc, để rồi một ngày bùng phát thành tội ác.

Hãy yêu văn minh, sống nhân ái…

Từ nhiều vụ án thương tâm, Tiến sĩ Phạm Thị Thúy đưa ra lời khuyên rất cụ thể cho cả nam và nữ. Với phụ nữ, những người thường là nạn nhân cần biết nói lời chia tay an toàn, văn minh và khéo léo. Khi yêu có quá trình tìm hiểu rồi mới đồng ý yêu thì khi chia tay cũng cần có quá trình, phải tế nhị, tôn trọng, hãy cho người kia thời gian nhận ra mối quan hệ đang dần xa. Đừng nói dứt khoát, lạnh lùng trong một cuộc gặp riêng tư mà hãy chọn thời điểm và không gian phù hợp, tránh nơi vắng vẻ. Nên chọn nơi công cộng để gặp, có người thân đi cùng để đảm bảo an toàn.

1. hie-^n tru-o-`ng no-i co^ ga´i bi- da^m tu-- vong ta-i phu-o-`ng phu-o-´c tha-´ng, tp ho^` chi´ minh..jpg -0Cơ quan công an có mặt tại hiện trường cô gái bị sát hại ở phường Tam Thắng

Và quan trọng hơn cả, khi chia tay phải dứt khoát. Nhiều phụ nữ vì thương hại hoặc yếu lòng trước sự níu kéo của người đàn ông, trong khi tình cảm đã hết. Chính sự “nửa vời” đó vô tình khiến người đàn ông hy vọng, rồi khi chia tay thật, họ lại bị tổn thương gấp đôi và phản ứng cực đoan. Vì vậy, một khi đã quyết định chia tay, hãy rõ ràng, dứt khoát và biết bảo vệ mình. Nếu thấy người kia đe dọa tính mạng, nên báo cơ quan Công an để được hỗ trợ.

Với nam giới, lời khuyên của chuyên gia là hãy học cách chấp nhận. Yêu nhau là tự nguyện, chia tay cũng phải là quyền tự do. Nếu đau khổ, hãy tìm đến bạn bè, gia đình, chuyên gia tâm lý, chứ đừng tìm đến bạo lực, đừng vì bị tổn thương mà hủy hoại cuộc đời người khác. Một người đàn ông trưởng thành là người biết kiểm soát bản thân, tôn trọng người khác, thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Những vụ giết người vì ghen tuông không chỉ là vấn đề tội ác, mà còn là bi kịch đạo đức. Khi một người đàn ông có thể thản nhiên ra tay với người từng yêu thương, đó không còn là con người hành động bằng lý trí, mà là bản năng tăm tối lấn át nhân tính.

Pháp luật nghiêm trị tội ác, nhưng không thể hồi sinh những mạng sống đã mất, cũng không thể hàn gắn nỗi đau của cha mẹ, con cái, người thân. Cha mẹ mất con, con thơ mồ côi, hai gia đình cùng tan nát. Pháp luật nghiêm minh, song điều cần hơn là sự thức tỉnh của mỗi người về giới hạn và trách nhiệm trong tình yêu.

Không thể viện lý do “vì yêu quá”, “vì tức quá” để biện minh cho hành vi giết người. Bởi pháp luật không chấp nhận cảm xúc làm lý do phạm tội và xã hội không chấp nhận tình yêu bị nhuốm máu.

Đã là vợ chồng rồi, có con rồi mà không hạnh phúc thì pháp luật còn cho phép ly hôn, huống gì chỉ là yêu nhau, không hợp thì chia tay là chuyện bình thường. Cớ sao lại tước đi mạng sống người khác chỉ vì không được yêu nữa? Câu hỏi ấy đau đáu không chỉ dành cho kẻ gây án, mà cho cả cộng đồng - nơi đôi khi vẫn dung túng cho thói “sở hữu trong tình yêu”. Đó không phải là tình yêu, mà là tội ác được nguỵ trang bằng danh nghĩa tình yêu.

Để ngăn chặn những vụ án thương tâm, ngoài việc xử lý nghiêm theo pháp luật, cần có giải pháp đồng bộ, căn cơ.

Trước hết, Đoàn thanh niên, Hội Phụ nữ, chính quyền địa phương phải tăng cường tuyên truyền giáo dục pháp luật, đặc biệt là về quyền được yêu và quyền được chấm dứt tình yêu; xây dựng các chuyên đề về tình yêu, hôn nhân, ứng xử văn minh. Các địa phương nên xây dựng mô hình tư vấn tâm lý cộng đồng, có chuyên gia sẵn sàng hỗ trợ khi người dân gặp khủng hoảng, mâu thuẫn tình cảm.

Trong trường học, phải đưa giáo dục cảm xúc và kỹ năng kiểm soát hành vi vào chương trình chính khóa, giúp học sinh biết cách chia sẻ, kiểm soát cảm xúc, ứng xử văn minh, vượt qua tổn thương, tránh dồn nén cảm xúc dẫn đến hành động bộc phát gây ra hậu quả đáng tiếc.

2. ðo^´i tu-o--ng le^ ðan huy gie^´t ngu-o-`i ye^u ta-i phu-o-`ng tam tha-´ng, tp ho^` chi´ minh. .jpg -0Đối tượng Lê Đan Huy giết người yêu tại phường Tam Thắng, TP Hồ Chí Minh

Gia đình là tế bào của xã hội, đóng vai trò nền tảng cũng phải thay đổi. Cha mẹ cần dạy con biết yêu thương và buông bỏ đúng cách, biết rằng “thất tình” không phải là “thất bại” và “chia tay” không đồng nghĩa với “chấm hết cuộc đời”. Cha mẹ cần dạy con trai biết tôn trọng phụ nữ, dạy con gái biết bảo vệ bản thân và quan trọng nhất là biết yêu và buông bỏ trong tử tế, văn minh.

Tình yêu là món quà đẹp nhất mà con người có được, nhưng nếu không đi cùng nhận thức, tự trọng và trách nhiệm, nó sẽ trở thành ngọn lửa thiêu rụi tất cả. Những vụ án đau lòng vừa qua là lời cảnh tỉnh: đừng biến tình yêu thành tội ác.

Mỗi người cần học cách yêu văn minh, tôn trọng người mình yêu, tôn trọng pháp luật, tôn trọng chính mình. Bởi chỉ khi con người biết yêu văn minh, sống nhân ái, xã hội mới bớt đi những giọt nước mắt, những bản án chung thân, tử hình và những nấm mồ oan nghiệt mang tên “tình yêu”. 

 
Nguyễn Cảnh

(PLO)- “Tôi ủng hộ đề xuất buộc cách ly tạm thời học sinh vi phạm. Tuy nhiên, nếu triển khai không cẩn trọng coi chừng phản tác dụng” - Tiến sĩ Phạm Thị Thuý nói.

Bộ GD&ĐT đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 04/2021 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục.

Theo đó, trường hợp người học có hành vi xâm phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm, thân thể của nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, nhân viên trong cơ sở giáo dục, người học khác chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng có ảnh hưởng tiêu cực tới việc an toàn và hoạt động giáo dục của cơ sở giáo dục thì bị phạt tiền theo quy định và buộc xin lỗi công khai.

Đồng thời, bị áp dụng một trong các biện pháp buộc cách ly tạm thời khỏi môi trường học tập; chuyển đến cơ sở giáo dục chuyên biệt; trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập; cơ sở dịch vụ tư vấn học đường, công tác xã hội, hoặc cơ sở y tế chuyên khoa để tư vấn, hỗ trợ tâm lý - hành vi, theo đề nghị của nhà trường và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Liên quan đến vấn đề trên, Báo Pháp luật TP.HCM đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Phạm Thị Thuý, chuyên viên tâm lý, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II.

cách ly tạm thời học sinh vi phạmTiến sĩ Phạm Thị Thuý, chuyên viên tâm lý, giảng viên Học viện chính trị khu vực II. Ảnh: NCCC

Ủng hộ tinh thần tái lập kỷ cương nhưng...

. Phóng viên: Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 04/2021 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục đề xuất học sinh vi phạm buộc cách ly tạm thời khỏi môi trường học. Bà đánh giá sao về đề xuất này?

+ TS Phạm Thị Thuý: Tôi ủng hộ tinh thần sửa đổi của nghị định. Vì trường học cần đảm bảo an toàn cho giáo viên và học sinh. Đó là tiêu chí cơ bản để xây dựng trường học hạnh phúc. Hơn nữa, tôi thấy rất cần tái lập lại kỷ cương trong nhà trường. Trước đây, mức xử lý theo Nghị định 04/2021 chỉ dừng lại ở mức phạt tiền 5-10 triệu đồng kèm yêu cầu xin lỗi công khai.

Cách ly tạm thời học sinh vi phạm là biện pháp bất đắc dĩ

Biện pháp buộc cách ly tạm thời liệu có giúp học sinh nhận ra sai lầm và điều chỉnh hành vi?

+ Biện pháp này chỉ có tác dụng nếu được triển khai đúng tinh thần giáo dục. Học sinh phải hiểu vì sao mình bị cách ly tạm thời; phải chịu trách nhiệm về hậu quả hành vi và phải được can thiệp tâm lý, hỗ trợ hành vi trong thời gian đó. Quan trọng nhất, các trường phải có quy trình giúp học sinh trở lại trường có sự an toàn tâm lý.

Ở độ tuổi dậy thì, các em rất nhạy cảm, dễ bị gán nhãn. Nếu quay lại trường, dễ bị bạn bè xa lánh, bị gọi là “bị cách ly”, hậu quả tâm lý sẽ rất lớn. Các em có thể suy sụp, chống đối, bỏ học.

“Kỷ luật không phải để trừng phạt trẻ, mà để dạy trẻ sửa sai”

. Điều gì khiến bà băn khoăn gì khi nghiên cứu dự thảo này?

+ Tôi băn khoăn việc cách ly tạm thời học sinh khỏi môi trường học. Quan điểm của tôi từ trước đến giờ, biện pháp này phải được cân nhắc hết sức kỹ lưỡng. Chỉ khi hành vi của các em thực sự nguy hiểm mới nên cách ly tạm thời. Kỷ luật không phải để trừng phạt. Kỷ luật nhằm giúp học sinh hiểu hành vi sai và biết cách sửa sai. Nếu chỉ trừng phạt thì không có tác dụng giáo dục lâu dài.

Nếu dự thảo này không có hướng dẫn rõ ràng, sẽ bị lạm dụng. Nghĩa là, gặp trường hợp học sinh gây rắc rối, họ sẽ đẩy về nhà cho phụ huynh tự quản lý, hoặc đưa vào một “nơi nào đó”.

Từng đi qua nhiều trường, tiếp xúc với các thầy cô, ban giám hiệu … tôi biết hiện đang rất thiếu mạng lưới cơ sở giáo dục chuyên biệt.

Nhiều trường chưa có đủ đội ngũ chuyên viên tâm lý học đường hay nhân viên công tác xã hội học đường, dù đã có quy định. Từ thực tế trên, nếu không có mô hình đủ năng lực can thiệp hành vi và hỗ trợ tâm lý cho các em, việc cách ly tạm thời sẽ phản tác dụng.

Trẻ vốn đã tổn thương, thiếu kỹ năng, thiếu sự định hướng lại bị đưa vào môi trường không phù hợp. Điều này, khiến các em dễ lặp lại hành vi sai hơn.

Điều kiện tiên quyết để không "cách ly sai cách"

cach-ly-hoc-sinh-vi-pham-1.jpgTS Phạm Thị Thuý trong một buổi trò chuyện. Ảnh: NVCC

. Theo TS, cần điều kiện gì để có thể triển khai hiệu quả?

+ Dự thảo Nghị định lần này rất cần thiết nhưng để thực hiện phải có mạng lưới các cơ sở giáo dục chuyên biệt ở các địa phương trên cả nước. Những cơ sở được nêu trong dự thảo nghị định phải có đủ nguồn lực.

Mỗi trường cần có chuyên viên tâm lý hoặc đội ngũ công tác xã hội học đường. Nếu chưa có đủ người có chuyên môn sâu về làm việc với trẻ có hành vi bạo lực thì xin đừng vội triển khai. Giáo viên không có chuyên môn thì càng không thể. Họ cũng không có trách nhiệm phải làm việc đó.

Ngoài ra, dự thảo cần hướng dẫn cụ thể cho giai đoạn tái hòa nhập, tức sau khi học sinh bị cách ly tạm thời xong, phải có quy trình giúp các em trở lại trường không bị gán nhãn, kỳ thị. Tôi quan tâm việc làm sao đảm bảo trẻ hòa nhập một cách an toàn về mặt tâm lý.

Tôi mong dự thảo phải đi kèm hướng dẫn chi tiết về điều kiện, cách thức cũng như quy trình cách ly tạm thời và sau cách ly học sinh quay trở lại trường.

“Có thể trẻ bạo lực vì từng bị tổn thương”

w-p13-ky-luat-tich-cuc-h1-5934-404.jpgTrường THCS Nguyễn Văn Trỗi, TP.HCM phạt học sinh vi phạm bằng việc đọc sách. Ảnh: NQ

. Vậy ngoài cách ly tạm thời học sinh vi phạm, liệu có biện pháp nào hiệu quả hơn?

+ Buộc cách ly tạm thời chỉ thực hiện khi hành vi của học sinh gây nguy hiểm nghiêm trọng. Đây là biện pháp cuối cùng, bất đắc dĩ phải thực hiện. Chúng ta cần nhớ rằng, đằng sau hành vi sai trái của trẻ có thể là tổn thương tâm lý, rắc rối trong gia đình, sự phản kháng trước sự bắt nạt, hay từ chính tiêu cực trong nhà trường.

Những ca tôi từng gặp đa phần đều bị tổn thương về tâm lý. Có những tổn thương từ thuở nhỏ, có tổn thương từ cha mẹ, bạn bè, thầy cô vì đã bạo lực với trẻ.

Nhiều em có hành vi bạo lực thực chất là nạn nhân. Và rất nhiều vụ việc cho thấy, nạn nhân của bạo lực học đường có nguy cơ trở thành tội phạm sau này. Do đó, biện pháp cách ly tạm thời học sinh chỉ nên là lựa chọn sau cùng.

Hiện, có nhiều hình thức giáo dục khác mang tính tích cực hơn như cho học sinh lao động công ích để nhận thức rằng mình đã làm sai và phải chịu trách nhiệm, nhận hậu quả.

Một số trường cho học sinh đọc và chia sẻ lại với bạn bè những cuốn sách phù hợp với tâm lý, vấn đề các em đang gặp phải. Biện pháp này cần có định hướng chọn sách phù hợp từ chuyên viên tâm lý học đường, có hướng dẫn từ giáo viên...

Những hình thức kỷ luật tích cực sẽ dạy trẻ hành vi đúng, kỷ luật để giúp trẻ giải quyết vấn đề.

. Cảm ơn bà!

Bộ GD&ĐT lý giải việc bổ sung biện pháp buộc cách ly tạm thời học sinh

Trong dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong giáo dục, Bộ GD&ĐT đề xuất trường hợp người học có hành vi xâm phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm, thân thể của nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, nhân viên trong cơ sở giáo dục, người học khác chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng có ảnh hưởng tiêu cực tới việc an toàn và hoạt động giáo dục của cơ sở giáo dục thì bị phạt tiền theo quy định, buộc xin lỗi công khai.

Đồng thời, bị áp dụng một trong các biện pháp buộc cách ly tạm thời khỏi môi trường học tập, chuyển đến cơ sở giáo dục chuyên biệt; trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập; cơ sở dịch vụ tư vấn học đường, công tác xã hội, hoặc cơ sở y tế chuyên khoa để tư vấn, hỗ trợ tâm lý - hành vi, theo đề nghị của nhà trường và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Bộ GD&ĐT cho biết việc sửa đổi, bổ sung Điều 26 nhằm mở rộng phạm vi bảo vệ không chỉ đối với giáo viên, cán bộ quản lý mà cả nhân viên trong cơ sở giáo dục. Đồng thời bổ sung cơ chế xử lý đối với những hành vi xúc phạm, xâm phạm thân thể có yếu tố tâm lý hoặc bất thường, chưa đến mức tội phạm nhưng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường học tập.

Nếu chỉ dừng ở xử phạt tiền và buộc xin lỗi thì chưa đủ răn đe, chưa tạo điều kiện để can thiệp, hỗ trợ kịp thời. Quy định mới cho phép áp dụng biện pháp cách ly tạm thời, chuyển đến cơ sở chuyên biệt hoặc tư vấn tâm lý - hành vi, vừa bảo đảm tính nghiêm minh, an toàn cho nhà trường, vừa nhân văn, hỗ trợ điều chỉnh hành vi người vi phạm.

Đây là hành lang pháp lý quan trọng giúp xử lý sớm các nguy cơ duy trì kỷ cương, đồng thời thể hiện định hướng “giáo dục - phục hồi - hỗ trợ” thay vì chỉ thuần tuý trừng phạt.

 

Thảo Chi
 
 
Giá trị gia đình truyền thống - Trụ cột vững chắc cho hạnh phúc hiện đại

Chuyên gia Phạm Thị Thúy (thứ 3 từ trái sang) lan tỏa những khóa học hạnh phúc

Trong cuộc sống hiện đại với bao bộn bề công việc và áp lực, gia đình vẫn luôn là nơi neo đậu bình yên, là điểm tựa để mỗi người tìm về. Những giá trị truyền thống của gia đình Việt Nam, qua thời gian, được gìn giữ để tiếp tục soi sáng cho chúng ta trong hành trình xây dựng hạnh phúc hôm nay.

Chúng tôi có cuộc gặp gỡ chuyên gia tâm lý Phạm Thị Thúy - người nhiều năm nghiên cứu và đồng hành cùng các gia đình - để lắng nghe những chia sẻ chân thành, sâu sắc từ góc nhìn của chị về giá trị gia đình truyền thống và cách nuôi dưỡng, phát huy những giá trị ấy trong bối cảnh xã hội hiện đại.

Hạnh phúc, thành công luôn bắt đầu từ nền tảng gia đình

+ Thưa chị, khi nói đến "giá trị gia đình truyền thống" của người Việt, chúng ta đang nói cụ thể về những giá trị nào?

Khi nhắc đến giá trị gia đình truyền thống của người Việt, chúng ta có thể kể đến một số giá trị cốt lõi như: Tính trách nhiệm thể hiện qua sự quan tâm, chăm sóc lẫn nhau; lòng hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; coi trọng lợi ích gia đình hơn lợi ích cá nhân; tinh thần hy sinh và nhường nhịn; và những giá trị đạo đức chung như tiết kiệm, cần cù lao động, giữ chữ tín, trung thực. Tất cả những giá trị này đều là nền tảng để tạo nên những con người tử tế, gia đình hạnh phúc và một xã hội bền vững.

+ Trong bối cảnh xã hội hiện đại thay đổi nhanh chóng, vì sao các giá trị truyền thống này vẫn luôn được coi là "trụ cột" của hạnh phúc?

Tôi tin rằng những giá trị này luôn là trụ cột của hạnh phúc, không chỉ bây giờ mà cả trong tương lai, bởi chúng chính là những giá trị căn cốt để tạo nên những con người tử tế và gia đình hạnh phúc. Trong xã hội hiện đại, gia đình lại càng phải là một điểm tựa vững chắc cho mỗi người. Hạnh phúc và thành công ngoài xã hội luôn bắt nguồn từ nền tảng gia đình. Cha mẹ nào dạy con những giá trị đạo đức căn cốt này sẽ giúp con có cơ hội thành công hơn, vì con sẽ được xã hội tin tưởng và trọng dụng.

Giá trị gia đình truyền thống - Trụ cột vững chắc cho hạnh phúc hiện đại- Ảnh 1.

Chuyên gia tâm lý Phạm Thị Thúy

 + Nhiều người cho rằng giá trị truyền thống không còn phù hợp với đời sống hiện đại. Chị nhìn nhận thế nào về quan điểm này?

Tất cả những giá trị tôi vừa kể đều đáng được gìn giữ nhưng chúng ta phải điều chỉnh và áp dụng linh hoạt với bối cảnh xã hội hiện đại. Ví dụ, về sự hy sinh và nhường nhịn, chúng ta phải hiểu một cách cân bằng giữa lợi ích cá nhân và lợi ích gia đình. Nếu quên đi giá trị của mỗi cá nhân, con người sẽ không thể tự tin phát huy khả năng trong xã hội hiện đại. Do đó, cha mẹ phải tôn trọng phẩm chất, năng lực và nhu cầu riêng của mỗi đứa trẻ.

Một ví dụ khác là chữ hiếu. Quan niệm xưa cho rằng, con ngoan là con biết nghe lời. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, chữ hiếu nên được hiểu rộng hơn. Theo quan điểm Khổng Tử, có 3 cấp độ hiếu: Tiểu Hiếu (nghe lời), Trung Hiếu (phụng dưỡng), và Đại Hiếu (làm rạng danh gia đình, dòng họ). Trong bối cảnh hiện đại, Đại Hiếu chính là việc một người sống có ích cho xã hội, mang lại giá trị cho cộng đồng.

+ Một số giá trị truyền thống nếu áp dụng máy móc có thể gây áp lực hoặc mâu thuẫn, đặc biệt với thế hệ trẻ. Chị có thể chia sẻ cách điều chỉnh cho phù hợp?

Chẳng hạn về tính trách nhiệm - đây là một giá trị rất tuyệt vời, xã hội hiện đại càng đề cao tính trách nhiệm cá nhân. Tuy nhiên, nếu hiểu máy móc theo quan niệm xưa, trách nhiệm có thể trở thành sự hy sinh vô điều kiện, thậm chí gây tổn hại cho bản thân. Trách nhiệm trong xã hội hiện đại phải dựa trên sự yêu thương, tôn trọng và bình đẳng, chứ không phải là sự gán ghép hay ép buộc bất chấp.

Ví dụ, trong gia đình truyền thống, người ta thường coi trọng lợi ích gia đình hơn lợi ích cá nhân, dẫn đến việc hy sinh cơ hội học hành, sự nghiệp của con gái để ưu tiên cho con trai. Trong khi đó, xã hội hiện đại khuyến khích bình đẳng giới, tôn trọng mỗi cá nhân như nhau. Cha mẹ đầu tư cho con cái theo năng lực và sở thích, bất kể giới tính, đó chính là cách phát huy giá trị truyền thống một cách hiện đại và hiệu quả.

Dung hòa giữa truyền thống và hiện đại

+ Trong thời đại công nghệ, các thành viên gia đình dễ bị cuốn vào điện thoại, mạng xã hội, dẫn đến giảm giao tiếp trực tiếp. Chị có lời khuyên gì để tăng kết nối gia đình?

Đây là một vấn đề lớn của xã hội hiện đại. Công nghệ mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng lấy đi sự kết nối trực tiếp. Để khắc phục, tôi có 3 đề nghị:

Thứ nhất, cha mẹ phải làm gương. Hãy dành những khoảng thời gian "không công nghệ" để cùng ăn bữa cơm, đi dạo, trò chuyện... Điều này giúp xây dựng sự gắn kết thực sự.

Thứ hai, xây dựng bầu không khí gia đình thân thiện, vui vẻ. Trẻ con sẽ muốn gắn kết với cha mẹ nếu chúng thấy việc đó vui vẻ, không bị ép buộc.

Thứ ba, cha mẹ cần dạy con kỹ năng sử dụng công nghệ một cách an toàn và hiệu quả. Hãy chia sẻ với con những hiểu biết về mạng xã hội, về những điều hay hữu ích và cả những cạm bẫy trên mạng. Khi con thấy cha mẹ cũng cập nhật công nghệ, chia sẻ những thông tin thời sự cùng, con sẽ có sự đồng cảm, khoảng cách sẽ được rút ngắn.

+ Nếu chọn 3 giá trị truyền thống quan trọng nhất để giúp gia đình hạnh phúc và bền vững trong tương lai, chị sẽ chọn gì?

Nếu phải chọn 3 giá trị truyền thống quan trọng, tôi sẽ chọn:

Lòng hiếu thảo: Đây là giá trị đứng đầu bảng. Người không hiếu thảo khó có thể có đạo đức tốt.

Tính trách nhiệm: Đây là giá trị mà mọi xã hội đều cần. Trách nhiệm cần được hiểu là sự nâng đỡ nhau cùng phát triển, chứ không phải kéo lùi nhau.

Sự tôn trọng và chia sẻ: Đây là giá trị cốt lõi của mọi mối quan hệ. Một gia đình không có sự tôn trọng và chia sẻ thì không thể có yêu thương và hạnh phúc.

+ Chị có thông điệp gì gửi tới các gia đình Việt Nam hôm nay?

Mỗi gia đình hãy ý thức được tầm quan trọng của mình. Những giá trị truyền thống tốt đẹp từ ngàn xưa luôn có giá trị, cần được trao truyền và thể hiện trong đời sống hàng ngày.

Hãy giữ gìn bản sắc, đồng thời đón nhận tinh hoa của thời đại. Khi các thành viên trong gia đình yêu thương, tôn trọng và không ngừng học hỏi những cái mới, chúng ta sẽ dung hòa được cả truyền thống và hiện đại, từ đó xây dựng được một gia đình hạnh phúc và bền vững.

+ Xin cảm ơn chị!

Qua những chia sẻ tâm huyết của chuyên gia tâm lý Phạm Thị Thúy, chúng ta thêm một lần nữa nhận ra rằng: Gia đình không chỉ là nơi khởi nguồn của yêu thương mà còn là trụ cột vững chắc để mỗi cá nhân vững vàng bước qua thử thách. Giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp ấy chính là cách chúng ta trao cho nhau niềm tin, sự bình an và sức mạnh. Hy vọng rằng, mỗi chúng ta sẽ có thêm động lực để cùng xây dựng gia đình ấm áp, hạnh phúc, trở thành nền tảng cho một xã hội nhân văn, bền vững.

5 giá trị cốt lõi của gia đình truyền thống

- Hiếu thảo: Tôn trọng, phụng dưỡng ông bà, cha mẹ.

- Trách nhiệm: Sự quan tâm, chăm sóc lẫn nhau giữa các thành viên.

- Hy sinh & Nhường nhịn: Coi trọng lợi ích chung.

- Cần cù & Tiết kiệm: Những đức tính tạo nên nền tảng vững chắc.

- Trung thực & Giữ chữ tín: Duy trì sự tin tưởng trong các mối quan hệ.

Những giá trị này luôn là trụ cột vì nó góp phần tạo nên những con người tử tế, là nền tảng đạo đức giúp cá nhân và gia đình vượt qua áp lực xã hội hiện đại. Xã hội càng biến động, thay đổi và phát triển nhanh, càng cần gia đình là điểm tựa tinh thần vững chắc, giúp mỗi người tìm thấy sự bình yên và động lực để phát triển. Đó là nguồn gốc của sức mạnh nội tại trong mỗi cá nhân, từ đó góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, bền vững. Những giá trị truyền thống không hề lỗi thời, mà cần được làm mới để phù hợp với cuộc sống hiện đại, trở thành động lực giúp mỗi gia đình vượt qua thách thức và xây dựng hạnh phúc.

Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp thực hiện

 

Nguồn: https://phunuvietnam.vn/gia-tri-gia-dinh-truyen-thong-tru-cot-vung-chac-cho-hanh-phuc-hien-dai-20251013092559846.htm

 

PNO - Ngày 24/8, Báo Phụ nữ TPHCM phối hợp Hội LHPN TPHCM tổ chức talk show “Đồng hành cùng con trong học tập sao cho hiệu quả?”. Các khách mời đã gợi mở cách để cha mẹ lắng nghe và đồng hành, giúp hành trình học tập của con trở nên nhẹ nhàng, hạnh phúc hơn.

Ông Dương Hữu Đức - Hiệu trưởng Trường THCS Quang Trung - kể: ở trường, có một học sinh lớp Chín rất xuất sắc, được gia đình định hướng thi vào lớp Mười của một trường THPT tốp đầu thành phố. Nhưng một lần kiểm tra môn ngữ văn em chỉ được 6 điểm. Cô giáo bộ môn ý nhị quở trách học sinh, cô giáo chủ nhiệm báo cáo phụ huynh và nhờ cùng quản lý con cái trong chuyện học hành. Về nhà, không rõ phụ huynh với học sinh trao đổi thế nào mà thành ra học sinh vì yêu đương nên chểnh mảng học hành.

Đến gặp giáo viên tư vấn tâm lý học đường, học sinh òa khóc: “Con biết điểm con thấp, con cũng thất vọng và thấy có lỗi. Nhưng con đã tự tìm ra nguyên nhân và biết con phải làm gì để cải thiện. Con chỉ cần cô hay mẹ ôm con, lắng nghe con rồi con sẽ cố gắng phấn đấu”.

Bà Phạm Thị Vân Anh (thứ hai từ trái qua) - Phó tổng biên tập Báo Phụ nữ TPHCM - tặng hoa cho các khách mời ẢNH: NGUYỄN QUANG
Bà Phạm Thị Vân Anh (thứ hai từ trái qua) - Phó tổng biên tập Báo Phụ nữ TPHCM - tặng hoa cho các khách mời. Ảnh: Nguyễn Quang
 

An ủi học sinh xong, giáo viên tư vấn nhẹ nhàng: “Vì sao cô giáo, cha mẹ lại la con mà không phải là người hàng xóm nào đó? Có phải vì họ thương con không? Vậy sao con không chọn thời điểm phù hợp để chia sẻ với họ như những gì con nói với cô?”. Như hiểu ra vấn đề, học sinh gật đầu. Vài hôm sau, em lại tìm đến giáo viên tư vấn để báo tin rằng em đã nói chuyện với cô, với cha mẹ về kế hoạch của mình, mọi người đều ủng hộ.

Bà Võ Thị Bạch Yến - Phó chủ tịch Hội LHPN TPHCM - cho hay, có nhiều phụ huynh yêu thương con nhưng thể hiện chưa phù hợp. Đặt nhiều kỳ vọng vào con, muốn tương lai của con tươi sáng bằng cách ép con học thật nhiều, từ học văn hóa tại trường, đến học thêm kiến thức và các môn kỹ năng, khiến con rất mệt mỏi. Cũng từ kỳ vọng nên cha mẹ so sánh con với bạn này, bạn kia, đẩy con đến áp lực.

Nhiều phụ huynh lại thương yêu con bằng cách cho con tiền, tạo điều kiện về vật chất, nhưng lại không định hướng con về học tập mà giao cho nhà trường. Vì vậy, họ không kịp thời phát hiện những vấn đề tâm lý, khó khăn trong học tập hoặc giao tiếp của con. “Phụ huynh đặt nặng kết quả, còn học sinh ngày nay lại muốn trải nghiệm, thể hiện, khẳng định bản thân thông qua quá trình nỗ lực. Do đó, nếu cha mẹ, con cái không đặt mình vào vị trí của nhau thì khoảng cách sẽ ngày càng xa” - bà Võ Thị Bạch Yến nhìn nhận.

Thầy Nguyễn Tuấn Anh - giáo viên Trường THPT Lương Thế Vinh - cho biết: học sinh ngày nay vốn chịu những áp lực đồng trang lứa, cộng thêm việc cha mẹ nào cũng muốn con là xuất sắc nhất, đã vô tình khiến các em thấy mình bị thua sút so với bạn bè. “Các em thấy mình nhỏ bé đến mức tự ti, cảm thấy mình vô dụng so với những gì người khác đang kỳ vọng. Việc nhiều học sinh tìm đến phòng tham vấn tâm lý học đường cho thấy các em đang có vấn đề cần được chia sẻ nhưng không nói ra được với gia đình và người khác” - thầy Nguyễn Tuấn Anh chia sẻ.

Lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành

Thầy Nguyễn Tuấn Anh cho rằng, hiện nay, nhiều cha mẹ vẫn đang điều hành hơn là đồng hành cùng con. Cha mẹ thường dùng quyền lực bắt những đứa trẻ nghe theo, điều này có thể sai phương pháp, trong khi học sinh ngày nay rất chịu chia sẻ nếu biết cách lắng nghe. Nghĩa là hãy lắng nghe con trong thiện chí, với thái độ của một người bạn để các em tin tưởng, chia sẻ nhiều hơn.

Các chuyên gia, khách mời chia sẻ phương pháp để đồng hành cùng con trong học tập hiệu quả - ẢNH: NGUYỄN QUANG
Các chuyên gia, khách mời chia sẻ phương pháp để đồng hành cùng con trong học tập hiệu quả - Ảnh: Nguyễn Quang

Chỉ có lắng nghe, thấu hiểu mới có yêu thương, có yêu thương thì cuộc đời mới hạnh phúc. “Các em đang chịu ảnh hưởng rất lớn từ thế giới ảo nhưng cha mẹ không nên cấm vì điều này không phù hợp xu thế chung. Chúng ta cần giải pháp thiết thực hơn. Hãy hướng dẫn con định nghĩa thế nào là thế giới thật, để các con ra ngoài, tiếp xúc, mở lòng, tham gia các hoạt động của nhà trường, xã hội” - thầy Nguyễn Tuấn Anh nói.

Bà Võ Thị Bạch Yến cho rằng, muốn con không áp lực, phải xây dựng cho con nội lực, bằng cách tạo điều kiện cho con trải nghiệm, làm những điều mình mong muốn, thành công hay thất bại cũng lấy đó làm bài học kinh nghiệm của mình. Nếu cha mẹ chỉ nói “con làm như thế sẽ thất bại” thì con sẽ không tin. Nhưng nếu con được trải nghiệm trên cơ sở có sự theo dõi, được định hướng thì con sẽ tự rút ra kinh nghiệm và nhớ lâu hơn. Đồng thời, cha mẹ phải tạo cho các con sự tự tin, biết mình muốn gì và không phải lệ thuộc vào cảm xúc người khác. Con phải thực hiện mong muốn bằng những hành động lành mạnh, chân chính và tự vươn lên.

Tiến sĩ Phạm Thị Thúy - chuyên viên tâm lý, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II - nhấn mạnh: muốn con vượt qua áp lực, phụ huynh hãy xây dựng nội lực cho con. Có thể hiểu nội lực bao gồm: thể lực, trí lực và tâm lực. Thể lực là nền tảng về sức khỏe, trí lực là năng lực tư duy và tâm lực chính là sức mạnh tinh thần, sự tự tin, tự chủ, quyền tự quyết.

Nếu phụ huynh ở bên con mà không đồng hành, không làm bạn được với con thì mọi khó khăn của các con sẽ không giải quyết được. “Nội lực càng lớn thì stress sẽ càng nhỏ. Muốn gia tăng nội lực thì phải chăm sóc thể lực cho con, để trí lực được thỏa sức sáng tạo, tự do học những gì mình thích, đi theo mục tiêu của mình. Quan trọng nhất là nâng tầm tâm lực, cho con thử thách để có khả năng vươn lên, vượt khó, vượt qua thất bại”.

Tiến sĩ Phạm Thị Thúy nhắn nhủ các bậc phụ huynh: “Sức khỏe, nhất là sức khỏe tinh thần của học sinh là điều cần được quan tâm nhất. Phụ huynh hãy quan tâm, dành thời gian, yêu thương đúng cách và trao cho con cơ hội được sai, được nói. Từ đó, những đứa trẻ mới tự tin bước vào đời và hiểu được rằng: dù các con học như thế nào, sau này các con là ai, đóng góp được gì cho xã hội cũng đều đáng quý”.

Nhiều hoạt động đồng hành cùng phụ huynh

Trong hoạt động của mình, Hội LHPN Việt Nam và Hội LHPN TPHCM rất quan tâm đến việc đồng hành cùng phụ huynh trong quá trình làm cha mẹ, cũng như quan tâm đến học sinh để các em có môi trường sống và học tập tốt nhất. Hội đã phối hợp với các trường, đoàn thanh niên tổ chức chương trình tư vấn tâm lý học đường cho học sinh tại các trường học. Tổ chức các chuyên đề, tọa đàm cho cha mẹ, như “Lắng nghe để hiểu, nhìn con bằng trái tim”, “Đồng hành cùng con tuổi dậy thì”...

Khi sinh hoạt chi tổ hội, các hội viên cũng có những chuyên đề để chia sẻ với nhau những khó khăn trong quá trình nuôi dạy con, từ mầm non, mẫu giáo đến khi con bước vào tuổi dậy thì. Sau COVID-19, Hội LHPN TPHCM đã kết nối với các chuyên gia tổ chức các hoạt động hỗ trợ tâm lý cho học sinh. Các hoạt động đều hướng đến mục tiêu giúp cha mẹ, con cái hiểu nhau hơn, để cha mẹ không thấy đơn độc trong hành trình nuôi dạy con và ngược lại.

Bà Võ Thị Bạch Yến
- Phó chủ tịch Hội LHPN TPHCM

5 điều cha mẹ cần làm

Ông Dương Hữu Đức chỉ ra 5 điều cha mẹ cần làm nếu muốn đồng hành cùng con.

- Giúp con tự hiểu bản thân, biết mình là ai, có năng lực, thế mạnh gì. Từ đó đưa ra những quyết định đúng đắn.

- Tạo cho con môi trường học tập có định hướng “mở”. Các em còn trẻ, còn thiếu kinh nghiệm, kiến thức nên dễ quyết định sai. Do đó, phải có môi trường học tập “mở” - nơi cha mẹ đưa ra gợi ý và trẻ được đưa ra giải pháp, quyết định.

- Dạy con đối diện, giải quyết những sai sót, thất bại.

- Đặt mục tiêu và cùng con thực hiện.

- Tìm chuyên gia, người tư vấn trong những vấn đề mà cả gia đình đều bối rối.

Tóm lại, phụ huynh phải trao cho con chìa khóa, hướng dẫn con cách mở ổ khóa nhưng có quyết định mở hay không là quyền của con. Nếu làm được 5 điều này thì mối quan hệ giữa cha mẹ, con cái, thầy cô sẽ tốt hơn nhiều.

Trang Thư

Nguồn: https://www.phunuonline.com.vn/cung-con-hoc-tap-dong-hanh-chu-khong-dieu-hanh-a1558612.html

PNO - Sáng 24/8, Báo Phụ Nữ TPHCM phối hợp Hội LHPN TPHCM tổ chức talkshow “Đồng hành cùng con trong học tập, sao cho hiệu quả?”.

 

Khoảng cách thế hệ lớn

Mở đầu talkshow, tiến sĩ Phạm Thị Thúy - chuyên viên tâm lý, giảng viên Học viện chính trị khu vực II - kể, bà từng tư vấn cho một học sinh được rất nhiều người đề cao vì luôn đứng đầu hoặc tốp 5 của lớp. Nhưng khi thi vào lớp Mười, em không đậu được trường chuyên, em thấy mình không giỏi như mọi người nghĩ. Từ đó, em suy sụp, đến mức rạch tay và phải tiến hành điều trị tâm lý. Đây là một dấu hiệu rất đáng lo ngại về áp lực học hành.

Các khách mời tham gia talkshow “Đồng hành cùng con trong học tập, sao cho hiệu quả?”.
Các khách mời tham gia talkshow “Đồng hành cùng con trong học tập, sao cho hiệu quả?” - Ảnh: T.T.

“Giới trẻ ngày nay khác xa phụ huynh ngày xưa. Vì bối cảnh, cuộc sống, việc học, trò chơi của các con khác xa ngày xưa. Nếu dùng cách giáo dục truyền thống thì chưa chắc đã hợp với tâm sinh lý của các em”, bà nhấn mạnh.

Bà Phạm Thị Thúy - Ảnh: Nguyễn Quang
Bà Phạm Thị Thúy - Ảnh: Nguyễn Quang
 

Qua những lần trò chuyện tiếp xúc với phụ huynh, bà Võ Thị Bạch Yến - Phó chủ tịch Hội LHPN TPHCM - thừa nhận: tình yêu thương của cha mẹ với con là vô bờ bến. Nhưng sự mâu thuẫn bắt nguồn từ góc nhìn, sự kỳ vọng và cách tiếp cận không đúng cách. Cha mẹ có tâm lý mình là người đi trước, biết trước nên muốn định sẵn con đường cho con. Những gì thế hệ phụ huynh chưa làm được thì đặt lên vai con, muốn con làm được.

Bà Võ Thị Bạch Yến - Ảnh: Nguyễn Quang
Bà Võ Thị Bạch Yến - Ảnh: Nguyễn Quang

Trong khi các con, nhất là ở độ tuổi vị thành niên có thế giới riêng, có bạn bè và bị mạng xã hội chi phối khá nhiều. Quá trình học tập trong môi trường hiện đại, quan điểm sở thích cũng rất khác với thế hệ trước. Chính sự khác nhau này dẫn đến cha mẹ và con cái ngày càng xa nhau.

Về phía nhà trường, ông Dương Hữu Đức - Hiệu trưởng Trường THCS Quang Trung - cho biết: Việc học sinh gặp áp lực học hành gần như năm nào cũng có. Lý do đến từ việc cha mẹ mong mỏi con đạt thành tích cao hơn khả năng của con. Cha mẹ giao tiếp thiếu tôn trọng con, so sánh con với người khác khiến con giảm ý chí và tự tạo áp lực cho mình trong mọi việc.

Đặc biệt, cha mẹ không muốn lắng nghe những góp ý của thầy cô về con mình, nếu nói những điều con chưa tốt, cha mẹ sẽ phủ nhận hoặc tìm cách la mắng con và gây hại rất nhiều về tinh thần với trẻ.

Ông Dương Hữu Đức - Ảnh: Nguyễn Quang
Ông Dương Hữu Đức - Ảnh: Nguyễn Quang

Thầy Nguyễn Tuấn Anh - giáo viên Trường THPT Lương Thế Vinh - thông tin thêm: Nhiều học sinh hiện gặp áp lực đồng trang lứa. Bởi các em lớn lên trong thế giới nghe nhìn quá phát triển, thấy quá nhiều người giỏi. Song song đó, cha mẹ nào cũng muốn con là người tốt nhất, xuất sắc, vô hình chung làm các em thấy mình bị thua sút so với bạn bè.

Thầy Nguyễn Tuấn Anh - Ảnh: Trang Thư
Thầy Nguyễn Tuấn Anh - Ảnh: Trang Thư

“Các bạn thấy mình nhỏ bé trong thế giới này, đến mức độ tự ti, cảm thấy mình vô dụng. Từ khi trường mở phòng tham vấn tâm lý, nhiều bạn tìm đến phòng để được tư vấn, cho thấy các bạn có vấn đề cần được chia sẻ nhưng không chia sẻ được với gia đình và người khác”, thầy nêu ra thực tế.

Tạo định hướng mở cho con

Từ thực tế trên, bà Võ Thị Bạch Yến nhắn nhủ: Mỗi ngày, cha mẹ nên dành ra một khoảng thời gian nhỏ để trao đổi, trò chuyện với con. Đó có thể là những câu hỏi ngắn như: Con có gì vui không? Người bạn của con hôm nay thế nào?... để con mở lòng, chia sẻ tự nhiên chứ không phải là báo cáo. Hoặc cha mẹ có thể cùng con nói về một chủ đề của tuổi trẻ. Cha mẹ có thể không am hiểu, nhưng qua cách con nói cũng sẽ đồng hành với con.

Bà nhấn mạnh: “Quá trình làm cha mẹ chưa bao giờ dễ dàng, nhất là trong xã hội hiện đại hiện nay, đặt ra nhiều thử thách hơn cho phụ huynh. Cha mẹ phải đồng hành chứ đừng điều khiển, định hướng thay vì áp đặt. Hãy tôn trọng, tạo điều kiện cho con được trải nghiệm an toàn. Cha mẹ cũng luôn phải học hỏi, lắng nghe vì hạnh phúc của con và của gia đình mình”.

Bà Phạm Thị Vân Anh - Phó Tổng biên tập Báo Phụ Nữ TPHCM (thứ hai từ trái qua) - tặng hoa cho các khách mời - Ảnh: Nguyễn Quang
Bà Phạm Thị Vân Anh - Phó tổng biên tập Báo Phụ Nữ TPHCM (thứ hai từ trái qua) - tặng hoa cho các khách mời - Ảnh: Nguyễn Quang

Ông Dương Hữu Đức cũng cho rằng, nếu thầy cô đóng vai trò hỗ trợ, thì cha mẹ đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc giúp con học hành, định hướng nghề nghiệp tốt hơn.

Cha mẹ phải giúp con tự hiểu bản thân, biết con là ai, có năng lực, thế mạnh gì. Đồng thời tạo môi trường học tập có định hướng nhưng “mở”. Ở đó, cha mẹ gợi ý cho trẻ tìm hiểu, đưa ra giải pháp nhưng để cho trẻ quyết định, sau đó tư vấn hỗ trợ ở những bước tiếp theo.

Đặc biệt, cha mẹ phải dạy con đối diện và giải quyết những sai sót, thất bại của trẻ và tìm chuyên gia, người tư vấn trong những vấn đề mà cả gia đình đều bối rối.

Là nhà giáo trẻ, thầy Nguyễn Tuấn Anh nhận định: Học sinh ngày nay trưởng thành rất sớm, khác với các thế hệ trước. Phụ huynh nên dùng phương pháp “lạt mềm buộc chặt”, mềm dẻo và gần gũi hơn với các con.

“Đến một thời điểm, các em lớn hơn, thấy yêu cuộc sống, yêu người bên cạnh mình cũng là điều hết sức thiêng liêng. Phụ huynh không nên cấm mà nên là người đồng hành để hướng dẫn con cân bằng giữa việc yêu và việc học. Hãy giúp con hiểu rằng, ở mỗi giai đoạn của cuộc đời thì nên ưu tiên điều gì”, vị giáo viên chia sẻ.

Chốt lại vấn đề, tiến sĩ Phạm Thị Thúy nhắn nhủ phụ huynh: Sức khỏe của con, nhất là tinh thần cần được quan tâm nhiều nhất. Các con mong manh nên cần nâng niu, quan tâm, dành thời gian, yêu thương đúng cách và trao cho con cơ hội được sai, được nói. Từ đó, các con tâm sự, mở lòng, tự tin bước vào đời. Hãy giúp con gia tăng nội lực của mình, gồm thể lực, trí lực và tâm lực. Đó là sức mạnh vô giá để đạt được thành công.

“Có thể không trang bị quá nhiều nhưng ít nhất, hãy để trẻ thấy mình được lắng nghe, yêu thương, thấu hiểu. Từ đó, các con sẽ phần nào tự hóa giải được những áp lực từ bên trong, áp lực đồng trang lứa, áp lực từ mong muốn của cha mẹ”, bà nói rõ.

Thầy Nguyễn Tuấn Anh nhắn nhủ học sinh: bản thân các em phải tự đồng hành với chính mình. Nếu các em cứ mãi tự ti, thấy mình nhỏ bé, thua kém thì rất khó để tiến bộ trong cuộc sống. Các em nên biết rằng, mỗi con người đều được phép sai và điều này là rất bình thường. Điều quan trọng là phải tìm ra những giải pháp khắc phục cái sai, để mình tiến bộ hơn mỗi ngày. Bản thân các em là duy nhất, là tuyệt vời nhất trên cuộc đời.

Không ai giống các em và các em cũng không cần cố gắng để giống bất kỳ ai. Nếu mình biết tự yêu thương, chăm sóc bản thân thì có thể giải quyết mọi chuyện theo chiều hướng đơn giản nhất, tránh những suy nghĩ và hành động tiêu cực.

Trang Thư

Nguồn: https://www.phunuonline.com.vn/talkshow-dong-hanh-cung-con-trong-hoc-tap-sao-cho-hieu-qua-xoa-khoang-cach-giua-cha-me-va-con-cai-a1558562.html

PNO - Giáo dục sớm là việc chơi với con một cách thông minh ngay từ khi trẻ còn là bào thai trong bụng mẹ đến khi trẻ sáu tuổi. Các bà mẹ, ông bố đừng bỏ qua thời điểm vàng này để con khỏe mạnh.

 

Giai đoạn vàng để trẻ phát triển

Từ những nghiên cứu về khoa học thần kinh não bộ, chúng ta biết giai đoạn từ 0-6 tuổi là thời kỳ lý tưởng để kích thích não bộ phát triển tối đa năng lực của nó. Giáo dục sớm là phương pháp kích hoạt tiềm năng não bộ của trẻ. Thai giáo là phương pháp khoa học dạy con từ trong bụng mẹ với các biện pháp tổng hợp được bắt đầu từ khi chuẩn bị mang thai.

Cha mẹ biết áp dụng thai giáo sẽ dạy dỗ con một cách chủ động, tích cực, giúp thai nhi phát triển toàn diện cả thể chất và tinh thần, trí tuệ và nhân cách. Công việc này được tiến hành đồng thời cả hai mặt: thể chất và tinh thần. Nhưng thai giáo không phải là điều gì ghê gớm, mới mẻ. Đó chính là biểu hiện tình cảm giữa các thế hệ, là bản năng tự nhiên gắn liền với khát khao làm cha, làm mẹ, là sự thể hiện tình cảm với con.

 

Ai cũng từng được thai giáo nhưng khác nhau ở cách thức, mức độ. Có nhiều cách thai giáo: thai giáo bằng âm nhạc, thai giáo bằng ngôn ngữ, thai giáo bằng xoa bóp, vận động, thai giáo bằng chế độ ăn uống, thai giáo bằng cách tạo môi trường tốt, thai giáo bằng cảm xúc... Nhưng tổng hợp lại, thông thường có hai phương pháp: thai giáo trực tiếp và thai giáo gián tiếp.

Thai giáo trực tiếp là tiến hành các biện pháp giáo dục sớm cho thai nhi, dạy thai nhi thông qua các trò chơi tác động đến năm giác quan của cả mẹ và bé để phát triển não bộ toàn diện cho bé trên cả bốn phương diện: trí thông minh, cảm xúc, vận động và giao tiếp.

Thai giáo gián tiếp là việc chăm sóc bà mẹ mang thai về mặt dinh dưỡng, tinh thần. Người mẹ mang thai khỏe mạnh, sống vui vẻ trong tình yêu thương của chồng và những người thân yêu, người chồng quan tâm chăm sóc mẹ và bé, không khí gia đình đầm ấm… đều có thể coi là các hoạt động thai giáo gián tiếp.

Mẹ Việt chọn kiểu thai giáo nào? 

Hiện có rất nhiều phương pháp dạy con từ các nước “nhập khẩu” vào Việt Nam, ví dụ như: phương pháp giáo dục sớm của Glenn Doman, phương án 0 tuổi của GS Phùng Đức Toàn, phương pháp giáo dục Montessori, phương pháp giáo dục con của Nhật Bản, phương pháp dạy con của người Mỹ, Pháp, Do Thái...

Nhưng đâu là phương pháp giáo dục sớm phù hợp để cha mẹ Việt Nam áp dụng? Mỗi đứa trẻ là một cá thể duy nhất, nên việc dạy dỗ trẻ cũng không thể giống nhau. Việc chọn phương pháp giáo dục nào, cách áp dụng cụ thể ra sao đòi hỏi cha mẹ cần cân nhắc tìm hiểu kỹ về phương pháp đó, hiểu rõ về bản thân, hoàn cảnh gia đình, và đặc biệt cần hiểu con mình trước.

Áp đặt máy móc một cách thức giáo dục nào đó có thể sẽ có tác dụng ngược. Thai giáo với các lưu ý trên đây cùng những trò chơi thai giáo là những gợi ý ban đầu. Sự sáng tạo và tình yêu thương sẽ giúp mỗi thai phụ và người thân trở thành những thầy, cô giáo tốt nhất của bé yêu. Cha mẹ nên thực hiện các trò chơi với tình yêu thương thai nhi, cùng với tâm trạng thoải mái, hạnh phúc trong không gian thoáng mát, yên tĩnh, ấm áp…

Khi thai giáo, các động tác cần giữ chừng mực, nhẹ nhàng, vừa phải, tác động nên tương tự nhau, đơn giản, đúng giờ, lặp đi lặp lại và mỗi hình thức phải phù hợp với từng thời kỳ thai. Để có kết quả tốt cho thai nhi, cả nhà nên cùng thai giáo. Vai trò của người cha là rất quan trọng trong suốt thai kỳ 9 tháng 10 ngày. Người cha có thể cùng chơi, hoặc khuyến khích, tạo điều kiện để người mẹ chơi với thai nhi.

TS Phạm Thị Thúy

Nguồn: https://www.phunuonline.com.vn/thai-giao-bang-cach-choi-cung-con-a105232.html

 

“Bản chất tình yêu là gì?”, “Yêu thời sinh viên - mất gì và được gì?”,… những câu hỏi trên luôn là mối quan tâm lớn bởi lẽ tình yêu luôn là chủ đề hấp dẫn đối với mọi lứa tuổi, mọi thời đại. Thế nhưng, để hiểu rõ về thứ tình cảm muôn vị kia không phải là chuyện dễ dàng. Với mong muốn trở thành người bạn luôn lắng nghe, chia sẻ và đồng hành cùng với sinh viên, Phòng Chăm sóc và hỗ trợ người học đã tổ chức Hội thảo “Sinh viên yêu đúng để hạnh phúc”.

Với sự tham gia của diễn giả TS. Phạm Thị Thúy, chuyên gia tâm lý với nhiều năm kinh nghiệm, hội thảo tổ chức sáng ngày 10/08/2023 tại hội trường A.116 được cô dẫn dắt vô cùng khéo léo và hấp dẫn. Khi nhắc đến chủ đề “Tình yêu”, cô đã tinh tế tạo nên một bầu không khí ấm cúng và gắn kết với sự tham dự của 1000 bạn sinh viên. Trong chuyên đề này, TS. Phạm Thị Thúy đã đem đến những lời khuyên, chia sẻ bổ ích cũng như lắng nghe những tâm sự, đồng thời giải đáp nhiều nỗi niềm bâng khuâng của các bạn sinh viên, học viên UEH.

Chương trình đã giúp các bạn có thêm những hiểu biết về kỹ năng chăm sóc sức khỏe tinh thần để trở nên hạnh phúc cũng như cách thức nuôi dưỡng tình yêu trong tâm hồn.

Hội thảo xoay quanh chủ đề về hạnh phúc và tình yêu, đã thu hút được sự quan tâm đông đảo đến từ các bạn sinh viên UEH. Mở màn bằng hoạt động “Hít thở - thư giãn: trải nghiệm hạnh phúc ở đây và bây giờ”, TS. Phạm Thị Thúy đã cùng các bạn UEHers có khoảng thời gian “nhắm mắt dưỡng thần, tĩnh tâm dưỡng trí” để cảm nhận được niềm vui từ một nội lực vững vàng. Xuyên suốt chương trình, các bạn có cơ hội được lắng nghe, trao đổi và chia sẻ trực tiếp với diễn giả khách mời. Các vấn đề trong tình yêu - tình bạn - tình cảm đôi lứa, những nút thắt trong các bạn sinh viên đã dần được gỡ rối đồng thời có thêm nhiều góc nhìn thấu đáo, cởi mở hơn về vấn đề trên.

Thu hút được sự tham gia thảo luận tích cực từ người tham dự, chuyên đề đã mang đến cho các bạn sinh viên góc nhìn đa diện hơn trong chuyện yêu. Các bạn nhận ra thế nào là yêu sớm, yêu đúng và yêu để hạnh phúc. Trong hơn hai tiếng giao lưu và chia sẻ, hội thảo đã mang đến cho các bạn khoảnh khắc để suy nghĩ về câu chuyện của bản thân và tìm ra cách giải quyết cho chính mình. Thông điệp được truyền tải không tạo cảm giác phiến diện, một chiều hay lên án bất cứ ai mà tạo cho người nghe sự dễ chịu và cảm giác đồng cảm sâu sắc.

Không ngại ngùng mà thoải mái sẻ chia về các vấn đề trong tình yêu - tình bạn , những nút thắt đã dần được gỡ rối đồng thời có thêm nhiều góc nhìn thấu đáo và cởi mở.

Trong thời gian tới, Phòng Chăm sóc và hỗ trợ người học sẽ liên tục cập nhật các chủ đề tâm lý xoay quanh cuộc sống đại học, góp phần giúp người học phát triển kỹ năng và tiến bộ hơn từng ngày. Thông tin về chuỗi chương trình sẽ được cập nhật thường xuyên trên trang Fanpage và Website Phòng Chăm sóc và hỗ trợ người học (DSA). Hãy chọn theo dõi và quan tâm để cập nhật những chương trình sớm nhất và đăng ký tham gia ngay nhé!

Tin, ảnh: Phòng Chăm sóc và hỗ trợ người học

Nguồn: https://ueh.edu.vn/cuoc-song-ueh/tin-tuc/yeu-dung-de-hanh-phuc-hoi-thao-trang-bi-ky-nang-sinh-vien-70635?zarsrc=30&utm_source=zalo&utm_medium=zalo&utm_campaign=zalo&fbclid=IwY2xjawMV-zpleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFDRHZSb3dSWXRLV2tyVGdFAR6nJGBmVD0ywK3sTjRW0E-8QP8C7wISaxhuEGBSEuh5pOaU13PmPSpJZL42MA_aem_Dhrai4yY6et2MUT0iaX_mQ

PNO – “Cảm xúc mà con cái cần nhất ở cha mẹ chính là yêu thương. Vì vậy, cha mẹ phải luôn thể hiện tình yêu thương đối với con, đồng thời làm sao để con cảm nhận được tình yêu thương đó".
"Đây cũng là một trong những cách quan trọng giúp con quản lý được cảm xúc của bản thân và tạo cho con những cảm xúc tích cực. Làm chủ được cảm xúc, trẻ sẽ tự tin, có trách nhiệm, hòa đồng, có kỹ năng tạo dựng các mối quan hệ tốt đẹp với người khác".
Hơn nữa, “tình yêu thương của những người xung quanh mà đặc biệt là cha mẹ rất cần cho sự phát triển của trẻ không chỉ thuần túy trên bình diện tình cảm mà cả trên bình diện trí tuệ và thể chất”…", ThS.XHH Phạm Thị Thúy đã chia sẻ với các bậc phụ huynh trong buổi nói chuyện chuyên đề “Giúp con quản lý cảm xúc - chìa khóa thành công và hạnh phúc” vừa diễn ra sáng 24/1/2015 tại Trường THCS Minh Đức (Q.1, TP.HCM).
Cảm xúc là gì?
Cảm xúc là tập hợp những phản ứng tự nhiên được bộ não phát ra một cách tự động để giúp cơ thể và tâm trí chuẩn bị hành động thích hợp khi cảm giác phát hiện ra điều gì đó đang xảy ra liên quan đến chúng ta.
Phần lớn các quyết định đều bị ảnh hưởng rất lớn của cảm xúc. Khi đang hạnh phúc, ở tâm trạng hết sức thoải mái, chúng ta rất dễ chấp nhận những yêu cầu của người khác, hoặc đưa ra một quyết định nào đó dễ dàng. Nhưng có khi cùng một yêu cầu ấy, lúc chúng ta đang ở trong một tình huống khó khăn, không thoải mái hoặc vì một cảm xúc nào đó hoàn toàn cá nhân cũng cản trở đến việc ra quyết định của mình.
Sự bền vững của tình bạn, tình yêu, tình cha con, tình đồng nghiệp… phụ thuộc vào số lượng và chất lượng các cảm xúc tốt (trạng thái vui vẻ, tự hào, sung sướng, hài lòng, yêu thương, hạnh phúc, bình an…) mà một cá nhân tạo ra hay nhận được.
Nâng cao chỉ số cảm xúc
Hãy nâng cao chỉ số cảm xúc (EQ) vì nó chiếm đến 75% sự thành đạt trong khi chỉ số IQ chỉ chiếm 25% mà thôi.
“EQ có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của con bạn, chỉ số EQ cao sẽ giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp, ứng xử, thích ứng nhanh với cuộc sống”, ThS. Thúy nhấn mạnh.
Trong 4 cấp độ của chỉ số EQ: Nhận biết cảm xúc (khả năng nhận biết đúng cảm xúc của bản thân mình và cảm xúc của những người xung quanh); hiểu được cảm xúc (hiểu và thấu cảm được các loại cảm xúc, đồng thời biết nguyên nhân và hậu quả của các loại cảm xúc ấy); tạo ra cảm xúc (diễn tả và đáp lại các cảm xúc của người khác, thông qua đó trẻ biết lắng nghe, chia sẻ) và quản lý cảm xúc (tự quản lý được cảm xúc của mình, cư xử hợp lý để dễ dàng hòa đồng với mọi người) thì quản lý cảm xúc có lẽ được xem là cấp độ khó nhất. Để dạy trẻ kỹ năng quản lý cảm xúc trước hết cha mẹ phải là người quản lý được cảm xúc của chính mình.
Làm gì giúp con quản lý cảm xúc?
ThS. Thúy khuyên những điều cha mẹ nên làm là:
- Cần lắng nghe thấu cảm: Tập trung vào điều trẻ nói để hiểu điều trẻ đang cảm nhận. Cách này giúp trẻ giải tỏa cảm xúc nhanh nhất.
- Cha mẹ quản lý được cảm xúc:
Bạn đừng đối phó cơn giận của trẻ bằng sự giận dữ của chính mình. Sự bực dọc của bạn sẽ có khuynh hướng làm tăng tâm trạng bực bội và gắt gỏng của trẻ. Một điều quan trọng là không nên sử dụng những ngôn từ lỗ mãng khi tức giận. Hãy nói “Khi con làm điều đó mẹ cảm thấy rất buồn” hơn là “Con làm cho mẹ phát điên lên” vì trẻ sẽ hiểu được vấn đề tại hành vi chứ không phải do trẻ.
- Thừa nhận cảm xúc của trẻ: Trẻ biểu lộ sự bực tức và giận dỗi vì trẻ không làm được theo đúng ý, đây là phản ứng tự nhiên của trẻ.
- Chia sẻ cảm xúc với trẻ: Ví dụ, trẻ thất vọng khi không được bạn bè hiểu mình, hãy nói “Con cảm thấy buồn vì điều đó đúng không?”.
- Sử dụng xung đột để dạy kỹ năng giải quyết vấn đề:
Chẳng hạn: “Mẹ biết con rất tức giận khi bạn mượn đồ của con mà không hỏi, nhưng con không thể đánh bạn ấy. Con có thể làm được gì khác khi con tức giận không?”. Nếu trẻ không có ý tưởng nào hãy giúp trẻ đưa ra một số lựa chọn.
Hãy dạy trẻ cách nhìn nhận vấn đề, nhìn nhận cuộc sống một cách tích cực, lạc quan hơn để trẻ không quá buồn chán, tự ti vào bản thân. Và điều quan trọng cuối cùng là dành thời gian chơi đùa cùng con.
Không có mô tả ảnh.
(Bài viết về buổi chia sẻ của Thúy ở TT Mục vụ, Tổng giáo phận SG. Rất cảm ơn CTCĐ đã ghi âm, viết lại nội dung buổi nói. Với giảng viên đi dạy được có người lưu lại, ghi lại hình ảnh, nội dung nói như thế này là món quà tuyệt vời nhất!)
Mục vụ Gia đình: Chuyên đề 148: "Quản lý cảm xúc"
Bài: Hồng Tuyến & Ảnh: Văn Chức
T3, 18/09/2012 - 01:48
Làm chủ cảm xúc, hướng tới những xúc cảm tích cực và thăng hoa là việc làm không đơn giản cho con người. Đó chính là chiến thắng hiển hách nhất của mỗi người.
Chương trình chuyên đề 148 “Quản lý cảm xúc” đã diễn ra vào lúc 14g30 ngày 15.09.2012 tại giảng đường Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận thuộc Trung tâm Mục vụ TGP Sài Gòn, do chuyên viên tư vấn tâm lý Thạc sĩ Phạm Thị Thúy diễn thuyết. Đến tham dự chương trình hôm nay, không chỉ có các bạn trẻ mà còn có các bậc phụ huynh và nam nữ tu sĩ.
Khởi động
Khi giai điệu của bài hát “Trong Giêsu, chúng ta là tấm bánh” vang lên, tất cả các tham dự viên đều bị cuốn hút theo điệu nhạc và cùng thể hiện hết mình qua từng động tác minh họa. Bài hát khởi động đã tạo nên bầu khí thân thiện, ấm cúng, mặc dù bên ngoài trời đang… đổ mưa.
Sau khi giới thiệu diễn giả và ý nghĩa chương trình chuyên đề, nữ tu Maria Nguyễn Thị Hồng Quế đã mời mọi người cùng dừng lại để tưởng nhớ đến ĐHY Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, nhân kỷ niệm lễ giỗ 10 năm của ngài. Trong bầu khí lắng đọng, mọi người cùng xem đoạn video ghi lại hình ảnh lễ mở án phong Chân phước cho ĐHY. Những giây phút tưởng niệm ngắn ngủi ấy đã để lại trong lòng nhiều người bao cảm xúc. Hình ảnh của một người mục tử luôn sống yêu thương và tha thứ là tấm gương sống động về một con người luôn biết làm chủ cảm xúc và chiến thắng bản thân.
Cảm xúc là gì?
Dù là người ngoài Công giáo nhưng Thạc sĩ Phạm Thị Thúy đã không kìm nén được cảm xúc khi cùng mọi người chìm đắm trong những giây phút linh thiêng, tưởng niệm ĐHY và Cô đã xin dừng lại vài giây trước khi vào bài vì quá xúc động.
Từ những cảm xúc rất thực đó, Cô vào bài thật tự nhiên khi chia sẻ với cử tọa: Cô từng giảng dạy nhiều nơi, nhưng chỉ nơi giảng đường này - giảng đường mang tên ĐHY Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận - mới để lại cho cô nhiều cảm xúc nhất. Trong cuộc sống có nhiều cơ hội để tạo nên cảm xúc. Bên cạnh những cảm xúc tích cực như vui vẻ, hạnh phúc… hằng ngày, con người còn phải tiếp xúc với bao cảm xúc tiêu cực như: tức giận, ghen tuông, chán nản… Cảm xúc tiêu cực sẽ gây ra nhiều ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, sự thành đạt và hạnh phúc, vì vậy cần phải biết quản lý cảm xúc. Nhưng để quản lý cảm xúc thì cần phải biết cảm xúc là gì.
• Cảm xúc là tập hợp những phản ứng tự nhiên được bộ não phát ra - một cách tự động - để giúp cơ thể và tâm trí chuẩn bị hành động thích hợp - khi cảm giác phát hiện ra điều gì đó - đang xảy ra liên quan đến chúng ta.
• Cảm xúc là 1 loại virút của tinh thần, chúng ta là người tạo ra nó, bị lây nhiễm và chịu tác động bởi nó.
(Bản chất của cảm xúc - Nguyễn Nam Trung)
Ảnh hưởng của cảm xúc
Sau khi cung cấp những định nghĩa về cảm xúc, Cô Thúy đã giúp tham dự viên tìm hiểu ảnh hưởng của cảm xúc trong cuộc sống con người.
“Các cảm xúc chỉ đạo trí tuệ, mọi hành động trí tuệ đều có sự tham gia của cảm xúc” (Daniel Goleman).
Theo một số nghiên cứu gần đây, cơn giận không được giải tỏa sẽ gây căng thẳng, tăng huyết áp và gây nguy hiểm cho hệ tim mạch. Ngoài ra, những người kìm chế cơn giận nơi công sở cũng dễ có các triệu chứng như nhức đầu, đau dạ dày và hay nổi giận bất chợt ở nhà. Ngược lại, tăng cường cảm xúc tích cực thì có thể kéo dài tuổi thọ thêm 10 năm.
Và Giáo sư Daniel Goleman đã cho chúng ta một khái niệm về trí tuệ như sau: “Chỉ số IQ chỉ chiếm 25% trong sự thành đạt trong khi đó chỉ số EQ lại chiếm đến 75% sự thành đạt.”
CHUYÊN ĐỀ 148 "QUẢN LÝ CẢM XÚC"
Xin"click" lên hình để xem các hình trong album này
Cách quản lý cảm xúc
Từ những định nghĩa, những khái niệm về cảm xúc mang nặng tính lý thuyết, Cô Thúy đã làm cho bầu khí giảng đường trở nên sôi động khi mời gọi mọi người chia sẻ cho nhau những cách mà mỗi người đã và đang vượt qua cảm xúc tiêu cực hằng ngày.
Có nhiều chia sẻ thực tế thật ý nghĩa và có thể tóm tắt như sau:
• Thấy nhiều người còn khổ hơn mình nên… đau khổ của mình chẳng là gì cả!
• Coi mỗi khó khăn là 1 bài học.
• Cầu nguyện, cầu nguyện cả cho kẻ gây đau khổ cho mình.
• Tự kỷ ám thị: rồi mọi chuyện sẽ qua…
• Nhìn mặt tích cực của người gây đau khổ cho mình.
• Tìm hướng giải quyết tích cực, nghĩ đến những điều tích cực.
• Kiềm chế lúc tức, khi bình tĩnh sẽ nói chuyện với người làm mình tức.
Từ những chia sẻ thực tế, Cô Thúy đúc kết lại và giúp mọi người đi đến nhận định: Trong cuộc sống có những sự việc, sự vật… mà ta không thể nào thay đổi được. Điều mà mọi người có thể thay đổi là thay đổi suy nghĩ của chính mình. Và chính khi thay đổi suy nghĩ thì chúng ta sẽ thay đổi được cảm xúc. Khi tư duy tích cực thì cảm xúc sẽ tích cực, và ngược lại, chính tư duy tiêu cực làm nảy sinh cảm xúc tiêu cực. Vâng! Quả là một bài học ý nghĩa và không quá khó để có thể quản lý cảm xúc.
Thực hành quản lý cảm xúc
Từ bài học quản lý cảm xúc, tham dự viên bắt đầu bước sang “thực hành quản lý cảm xúc” với những tình huống thật trong cuộc sống bản thân:
 Làm sao hết đau khổ?
 Làm thế nào để hạnh phúc?
 Để tha thứ cần làm gì?
 Giải phẫu cơn giận.
 Chiến thắng u sầu.
Với sự đóng góp ý kiến của tham dự viên cùng những câu chuyện kể minh họa đầy thuyết phục, Cô Thúy cho mọi người thấy việc thực hành quản lý cảm xúc phụ thuộc rất nhiều vào cách nhìn nhận vấn đề của mỗi người.
Khi đối diện với cảm xúc tiêu cực cần phải biết chuyển hóa suy nghĩ. Chính nhờ sự chuyển hóa suy nghĩ mà cảm xúc tiêu cực sẽ bị đẩy lùi, nhường chỗ cho những cảm xúc tích cực.
Nguyên tắc 9/1 là một minh chứng cho vấn đề trên: “10% cuộc đời là những gì xảy đến với bạn. Còn 90% còn lại là do phản ứng của bạn đối với những chuyện xảy đến đó.” Không ai có khả năng gây đau khổ hay mang hạnh phúc đến cho ta. Chỉ có ta mới có khả năng đó thôi.
Cô cũng cung cấp một số cách để điều khiển và kiểm soát cảm xúc của chính mình và người khác. Một bí quyết đơn giản nhưng quan trọng để điều khiển và kiểm soát cảm xúc người khác là cần chăm chú lắng nghe. Đồng thời, Cô cũng đã đưa ra những chiến lược giúp tăng cường cảm xúc tích cực.
Những âm hưởng cuối cùng của chuyên đề
Để kết thúc chuyên đề, Cô Thúy đưa ra một nhận định của Horace Walpole: “Cuộc sống là một hài kịch đối với những ai suy nghĩ, một bi kịch đối với những ai cảm nhận”. Và cũng thật bất ngờ khi một người ngoài Công giáo như Cô lại có được những cảm nhận sâu sắc về bài thơ ”Bỏ Thầy, con theo ai?”, để rồi với niềm cảm xúc dâng trào, Cô đã đọc tặng mọi người bài thơ ấy.
Trong bầu khí thánh thiêng, chuyên đề 148: “Quản lý cảm xúc” đã được khép lại cùng với kinh Xin ơn Đức Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận và bài hát “Kinh Hòa bình” của Thánh Phanxicô Assisi. Phải chăng, thông điệp mà Ban Tổ chức muốn gửi đến mọi người chính là: “Làm chủ cảm xúc, hướng tới những xúc cảm tích cực và thăng hoa là việc làm không đơn giản cho con người. Đó chính là chiến thắng hiển hách nhất của mỗi người.” Chính Thánh Phanxicô Assisi và ĐHY Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận là những người đã sống được điều ấy. Nguyện chúc mỗi người chúng ta cùng với ơn Chúa cũng sẽ biết “Quản lý cảm xúc” để chiến thắng như các Ngài.
Bài nói chuyện về Quản lý cảm xúc được ghi âm tại Chương Trình Chuyên Đề của tòa tổng Giám Mục:
 
 Không có mô tả ảnh.
Mối quan hệ cha mẹ con cái là mối quan hệ máu mủ, lẽ thường chúng ta thương yêu nhau rất nhiều dù ở tuổi nào. Nhưng trong thực tế, càng lớn, càng nhiều người ít chia sẻ với cha mẹ, ít trò chuyện cùng cha mẹ. Đôi khi một bộ phận trong chúng ta bận rộn với những mối quan hệ bên ngoài nhiều hơn, trò chuyện cùng bạn bè, đồng nghiệp nhiều hơn 8h mỗi ngày, đến khi về nhà mệt mỏi lại cáu gắt với gia đình, cha mẹ con cái.
Cũng có một số người luôn ý thức giữ trọn đạo hiếu, quan tâm mua cho cha mẹ quà cáp, thức ăn nước uống thuốc men tẩm bổ nhưng lại quên mất nhu cầu tâm lý cơ bản của những người lớn tuổi đó là được ở gần, trò chuyện và lắng nghe con cháu. Một phần do ảnh hưởng từ văn hóa Phương Đông, việc thể hiện tình cảm giữa các thành viên trong gia đình chúng ta chưa quen bộc lộ sự yêu thương ra ngoài với cha mẹ bằng lời nói, thái độ hành vi, nên mỗi khi làm có thể trở nên gượng ép, ngại và ít làm hơn người phương Tây. Dù con cái rất yêu thương cha mẹ, hay cha mẹ rất yêu thương con cái, nhưng cả đôi bên đều để trong long hoặc bộc lộ âm thầm. Đôi khi thói quen này khiến chúng ta xa cách dần với chính người thân.
Ngoài ra, một trong những vấn đề mà con cái và cha mẹ hay mắc phải chính là tâm lý dán “nhãn” lẫn nhau, khiến khoảng cách ngày càng lớn, đến một ngày mất kết nối cảm xúc dẫn đến xa cách nhau, không còn gì để trò chuyện với nhau nữa. Phía con cái thì đôi khi cứ mặc định cha mẹ mình “bảo thủ, chẳng thèm nghe con nói” hay “Cha mẹ có chia sẻ gì đâu mà biết được”. Còn phía phụ huynh thì cho rằng “Nước đổ đầu vịt, nói mà chẳng thèm nghe”, có người thì lại “Thôi nói ra nó lo thêm, mình tự lo là được”. Chính những nhãn dán thầm lặng này đã đánh mất đi cơ hội được trò chuyện và lắng nghe giữa con cái và cha mẹ, tạo ra những mâu thuẫn, khoảng cách, những nỗi buồn hay sự bực dọc không đáng có.
Thật ra, tuổi càng già, con người lại càng nhạy cảm, càng cảm thấy mình chính là gánh nặng cho con cái của mình nếu mình đau ốm hay khó khăn về tài chính. Người già thường hay im lặng chịu đựng, đôi khi gắt gỏng khó chịu – mong được con cái nhận ra trạng thái tâm lý của mình chứ không nói ra - khiến không khí lại thêm căng thẳng hơn. Con cái lúc này chính là người cần ngồi xuống bình tĩnh và chân thành “lắng nghe” bằng tai, bằng mắt, bằng trái tim để thấu hiểu giãi bày của cha mẹ, thuyết phục họ tin tưởng mình, chia sẻ cùng mình, như cách cha mẹ đã từng lắng nghe mình những lúc còn bé thơ. Chỉ có như vậy, mới có thể gỡ rối và tạo cầu nối để rút ngắn khoảng cách, gần gũi cha mẹ hơn.
Và những bậc cha mẹ, cần phải tin rằng, các con của mình luôn luôn yêu thương mình dù không nói ra nhưng họ vẫn đang tìm cách để lắng nghe và thấu hiểu. Cha mẹ nên chủ động mở lòng, giãi bày tâm sự cùng con cái, vừa giúp tinh thần được thoải mái, từ đó bản thân vui khỏe, vừa là giúp con cái có thể thật sự “lắng nghe” mình. Vì dù là bậc cha mẹ, hay phận con cái, đều không thể đoán biết, tự biết về nhau mà chỉ có sẻ chia mới thật sự thấu hiểu, và khi có hiểu mới thực sự có tình yêu thương nhau đúng cách, tạo hạnh phúc cho nhau!
Kết nối yêu thương với các mối quan hệ trong gia đình cũng như ngoài xã hội là một trong những cách gia tang sức mạnh nội tâm, tạo sự bình an tâm trí, gia tang hệ miễn dịch để chúng ta vui khỏe, cùng nhau phòng tránh dịch bệnh. Điều này vô cùng cần thiết cho các bậc cha mẹ chúng ta, những người có tuổi, đối tượng dễ tổn thương nhất trong đại dịch!
Nhân mùa Vu Lan lại tới, giữa tình hình đại dịch còn nhiều biến động, cả cha mẹ và con cái, dù ở tuổi nào, hãy nhân cơ hội có nhiều thời gian bên nhau mùa giãn cách để học lắng nghe nhau và học nói ra, giãi bày tâm tư cho hiểu nhau, để gia đình luôn luôn là nơi để yêu thương lan tỏa. Với các cha mẹ con cái đang ở xa nhau do cách ly, điều trị bệnh hãy tận dụng tối đa công nghệ mạng internet để video call qua zalo, viber, face… để nhìn thấy nhau, trò chuyện cùng nhau, lắng nghe nhau, kịp thời quan tâm giúp đỡ nhau bình an vượt qua mùa dịch. Dù đang ở gần hay cách xa, mở lòng ra thì khoảng cách địa lý hay khoảng cách tâm lý không còn là vấn đề nữa phải không các bạn?
Phạm Thị Thúy
 
 Không có mô tả ảnh.
Page 5 of 26

Phạm Thị Thúy

pham-thi-thuy   Một người mẹ của hai con, chu toàn việc gia đình, tận tâm việc xã hội, tâm huyết với nghề giáo và nghị lực học hỏi không ngừng. Thúy đã hoàn thành luận án Tiến Sĩ xã hội học và Thạc Sĩ tâm lý trị liệu. Luôn trăn trở với đề tài giáo dục gia đình và Thúy có khát khao đóng góp công sức của Thúy để chuyển tải và truyền lại lượng kiến thức đồ sộ và kỹ năng cần thiết để gia đình Việt ấm êm, luôn yêu thương và được thương yêu.
Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.